Shloka 68
रामलक्षणवर्णनम्
Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita
Devanagari script
विन्ध्यादुत्थाय सम्प्राप्ता स्सागरस्यान्तमुत्तरम्।त्वद्धर्शनकृतोत्साहा हृष्टास्तुष्टाः प्लवङ्गमाः।।।।
Transliteration
vindhyād utthāya samprāptāḥ sāgarasyāntam uttaram | tvaddarśanakṛtotsāhā hṛṣṭās tuṣṭāḥ plavaṅgamāḥ ||5.35.68||
Translation
ヴィンディヤより起ちて、猿軍は大海の北の岸辺の果てに至った。汝を拝見できる望みに励まされ、歓喜し満ち足りていた。
Word by Word
विन्ध्यात्from Vindhya
विन्ध्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउद् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; 'having risen/got up'
सम्प्राप्ताःreached
सम्प्राप्ताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सागरस्यof the ocean
सागरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अन्तम्the limit/edge
अन्तम्:
Karma (कर्म; goal)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अन्तम् इति विशेषणम्
त्वद्दर्शनकृतोत्साहाःwhose zeal was produced by seeing you
त्वद्दर्शनकृतोत्साहाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वद्-दर्शन-कृत-उत्साह (प्रातिपदिक; त्वद् + दर्शन + कृत + उत्साह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; प्लवङ्गमाः इति विशेषणम्
हृष्टाःdelighted
हृष्टाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (प्रातिपदिक; from हृष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्लवङ्गमाः इति विशेषणम्
तुष्टाःsatisfied
तुष्टाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक; from तुष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; प्लवङ्गमाः इति विशेषणम्
प्लवङ्गमाःvanaras
प्लवङ्गमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Characters & Entities
V
Vindhya (mountain)O
Ocean/sea (sāgara)V
VanarasS
SitaFAQs
Hope anchored in righteous purpose: dharma-oriented effort is renewed when the goal is just—service to Sita and Rama becomes the source of strength.
With fresh motivation, the Vanaras travel from the Vindhya region to the ocean’s northern shore, preparing for the crossing to Lanka.
Utsāha (energetic resolve) in service—enthusiasm for a righteous mission despite earlier collapse.