Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

सप्तदशः सर्गः

Hanuman Beholds Sita in the Ashoka Grove

साचिव्यमिव कुर्वन् स प्रभया निर्मलप्रभः।चन्द्रमा रश्मिभिश्शीतैस्सिषेवे पवनात्मजम्।।।।

sācivyam iva kurvan sa prabhayā nirmalaprabhaḥ |

candramā raśmibhiḥ śītaiḥ siṣeve pavanātmajam ||5.17.2||

清らかな光を放つ月は、まるで助力するかのように、涼やかな光で風神の子ハヌマーンを潤し、夜の真理の探索を支えた。

sācivyamservice/ministering
sācivyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsācivya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormSimile particle (उपमावाचक-अव्यय)
kurvandoing/rendering
kurvan:
Kriya (क्रिया/participial)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormPresent active participle (शतृ-प्रत्यय), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); agreeing with candramā
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
prabhayāby (his) radiance
prabhayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootprabhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
nirmala-prabhaḥof pure radiance
nirmala-prabhaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirmala (प्रातिपदिक) + prabhā (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); बहुव्रीहि: 'nirmalā prabhā yasya saḥ' (one whose light is pure)
candramāḥthe Moon
candramāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcandramas (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
raśmibhiḥwith rays
raśmibhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootraśmi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन)
śītaiḥcool
śītaiḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśīta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Plural (बहुवचन); adjective to raśmibhiḥ
siṣeveserved/refreshed
siṣeve:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsev (धातु)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
pavana-ātmajamson of the Wind (Hanuman)
pavana-ātmajam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpavana (प्रातिपदिक) + ātmaja (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: 'pavanasya ātmajaḥ' (son of the Wind)

The Moon shed clear light-as if with his brightness and his cool rays he wished to refresh the son of the Wind-god.

H
Hanumān
P
Pavana (Wind-god)
C
Candra (Moon)

FAQs

Dharma-work pursued with sincerity is supported by the cosmos: the moonlight becomes a metaphor for clarity and satya that aids a righteous mission.

During Hanumān’s nocturnal search in Laṅkā, the moon’s cool, bright rays illuminate and steady him.

Hanumān’s perseverance: he continues his difficult task patiently, using the conditions (moonlight) wisely rather than relying on force.