Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

सुग्रीवस्य शतवलि-प्रेषणम्

Sugriva’s Commission to Satavali for the Northern Search

नित्यपुष्पफलास्तत्र नगाः पत्त्ररथाकुलाः।।4.43.45।।दिव्यगन्धरसस्पर्शाः सर्वान्कामान् स्रवन्ति च।नानाकाराणि वासांसि फलन्त्यन्ये नगोत्तमाः।।4.43.46।।

nityapuṣpaphalās tatra nagāḥ pattrarathākulāḥ | divyagandharasasparśāḥ sarvān kāmān sravanti ca | nānākārāṇi vāsāṃsi phalanty anye nagottamāḥ॥

そこでは樹々が常に花と実をたたえ、鳥の群れで満ちている。その香り・味わい・触れ心地は天上のものにして、あらゆる歓びを注ぎ出すかのようであり、また別の勝れた樹は種々の衣をも実らせる。

muktāpearl(-set)
muktā:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmuktā (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (भूषणानि) अर्थे "pearl(-studded)"
vaiḍūrya-citrāṇivariegated with vaidūrya gems
vaiḍūrya-citrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvaiḍūrya (प्रातिपदिक) + citra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः "वैडूर्यैः चित्राणि"; विशेषण (भूषणानि)
bhūṣaṇāniornaments
bhūṣaṇāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
tathāthus/likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थे "thus/so"
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
strīṇāmof women/for women
strīṇām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि (also)
anurūpāṇisuitable
anurūpāṇi:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanurūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (भूषणानि)
puruṣāṇāmof men/for men
puruṣāṇām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थे
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
sarva-ṛtu-sukha-sevyānienjoyable in all seasons
sarva-ṛtu-sukha-sevyāni:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + ṛtu (प्रातिपदिक) + sukha (प्रातिपदिक) + sevya (कृदन्त, √sev)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः "सर्वर्तुषु सुखेन सेव्य"; विशेषण (भूषणानि/वस्तूनि)
phalantiyield
phalanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√phal (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
anyeother
anye:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (नगोत्तमाः)
nagottamāḥexcellent trees
nagottamāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnaga (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
mahārhāṇihighly valuable
mahārhāṇi:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahārha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
vicitrāṇiwonderful/variegated
vicitrāṇi:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
haimānigolden
haimāni:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roothaima (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
anyeother
anye:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
nagottamāḥexcellent trees
nagottamāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnaga (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

'There the trees are filled with flowers and fruits in all seasons. Birds rest on them. By their excellent fragrance, taste and smooth feel the fruits and flowers satisfy the desires of all. Some other excellent trees provide barks of various kinds which are used for cloth.

T
trees (nagāḥ)
B
birds (pattra-ratha)
G
garments (vāsāṃsi)

FAQs

Enjoyment (kāma) is portrayed as naturally available in a puṇya-formed realm, implying the Ramayana ideal: pleasures are wholesome when aligned with dharma, not seized through adharma.

Sugriva describes the self-sustaining abundance of the northern region—trees that continuously provide food, sensory delight, and even clothing.

Care for companions: by describing provisions and ease, Sugriva supports the endurance and morale of the search mission.