Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

हनूमत्संवादः / Hanuman’s Diplomatic Approach to Rama and Lakshmana

युवाभ्यां सह धर्मात्मा सुग्रीवस्सख्यमिच्छति।तस्य मां सचिवं वित्तं वानरं पवनात्मजम्।।भिक्षुरूपप्रतिच्छन्नं सुग्रीवप्रियकाम्यया।ऋष्यमूकादिह प्राप्तं कामगं कामरूपिणम्।।

yuvābhyāṃ saha dharmātmā sugrīvaḥ sakhyam icchati |

tasya māṃ sacivaṃ vittaṃ vānaraṃ pavanātmajam ||

bhikṣurūpapraticchannaṃ sugrīvapriyakāmyayā |

ṛṣyamūkād iha prāptaṃ kāmagaṃ kāmarūpiṇam ||

法にかなうスグリーヴァは、お二人との友誼を望んでおります。私はその家臣と知ってください――ハヌマーン、猿にして風神の子です。スグリーヴァのために、私はリシャムーカよりここへ参りました。托鉢の修行者の姿に身を隠し、望むままに赴き、望むままに姿を変えることができます。

युवाभ्याम्with you two
युवाभ्याम्:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यम-पुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्ति, द्विवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-शब्दः (preposition/adverb ‘together/with’)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
इच्छतिdesires
इच्छति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सचिवम्(as) minister
सचिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसचिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘minister’
वित्तम्know (you two)
वित्तम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, द्विवचन; परस्मैपद; छान्दस/आर्ष-रूप ‘वित्तम्’ = ‘वित्त’ (जानितम्)
वानरम्a monkey
वानरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पवनात्मजम्son of the Wind
पवनात्मजम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपवन + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पवनस्य आत्मजः = son of the Wind-god)

'The righteous Sugriva wishes to make friendship with both of you. For his well-being I came here disguised as a mendicant from Rishyamuka mountain. I am a monkey, son of the Wind-god and minister to Sugriva. I can assume any form at my free will and go anywhere I like'.

H
Hanumān
S
Sugrīva
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
P
Pavana/Māruta (Wind-god)
Ṛṣyamūka (mountain)

FAQs

Dharma is advanced through righteous friendship (sakhya) and truthful diplomacy: alliances should be formed for mutual upholding of justice, not for selfish gain.

Hanumān conveys Sugrīva’s desire for friendship and explains his own identity, origin (Ṛṣyamūka), and abilities.

Devotion and skillful mediation—Hanumān acts as a capable minister who seeks his king’s welfare through peaceful negotiation.