Shloka 6

तारोपदेशः

Tara’s Counsel to Vali on Sugriva’s Roar and Rama’s Alliance

Devanagari script

तं तु तारा परिष्वज्य स्नेहाद्दर्शितसौहृदाः।उवाच त्रस्तसम्भ्रान्ता हितोदर्कमिदं वचः।।

Transliteration

taṃ tu tārā pariṣvajya snehād darśita-sauhṛdāḥ | uvāca trasta-sambhrāntā hitodarkam idaṃ vacaḥ ||

Translation

しかしターラーは、愛情と真心を示して彼を抱きしめた。怯え、うろたえながらも、益ある先見の言葉をこう告げた。

Word by Word

• तम्: him
• तम्: कर्म (object of pariṣvajya)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तु: indeed
• तु: सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात

• तारा: Tara
• तारा: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: तारा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• परिष्वज्य: having embraced
• परिष्वज्य: पूर्वकाल
• Type: Indeclinable
• Root: परि-√स्वज् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/absolutive): 'having embraced'

• स्नेहात्: out of affection
• स्नेहात्: हेतु (Cause)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• दर्शित-सौहृदा: who had shown affection
• दर्शित-सौहृदा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: दर्शित (√दृश् + क्त) + सौहृद (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि: दर्शितं सौहृदं यस्याः; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (qualifying तारा)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• त्रस्त-सम्भ्रान्ता: frightened and agitated
• त्रस्त-सम्भ्रान्ता: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: त्रस्त (√त्रस् + क्त) + सम्भ्रान्त (सम्-√भ्रम् + क्त)
• Form: द्वन्द्व-समास (itaretara): त्रस्ता च सम्भ्रान्ता च; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (qualifying तारा)

• हित-उदर्कम्: beneficial in result
• हित-उदर्कम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: हित (प्रातिपदिक) + उदर्क (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष/कर्मधारय: हितः उदर्कः (good in outcome); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (qualifying वचः)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with वचः)

• वचः: speech/words
• वचः: कर्म (object of उवाच)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Context

Tara, perplexed out of fear, glanced at Vali lovingly, embraced him and gave him wise counsel:

Characters & Entities

• Tārā
• Vāli

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma includes giving timely, compassionate counsel—especially when a loved one is about to act from anger rather than judgment.

What is the narrative situation?

As Vāli rushes out to fight, Tārā stops him physically and prepares to advise him.

Which character virtue is emphasized?

Tārā’s prudence and loyal care: affection combined with clear-sighted guidance.