Sarga 62

Verse 1

शुनश्शेफं नरश्रेष्ठ गृहीत्वा तु महायशा:।व्यश्राम्यत् पुष्करे राजा मध्याह्ने रघुनन्दन।।।।

人の最勝者よ、ラグ族の喜びよ。名高き王はシュナッシェーパを伴い、真昼にプシュカラで憩った。

Verse 2

तस्य विश्रममाणस्य शुनश्शेफो महायशा:।पुष्करक्षेत्रमागम्य विश्वामित्रं ददर्श ह।।।।तप्यन्तमृषिभिस्सार्धं मातुलं परमातुर:।

彼が休んでいる間に、名高いシュナハシェーパは、深く苦悩しながらプシュカラの聖地に来て、母方の叔父であるヴィシュヴァーミトラが他の聖仙たちと共に苦行を行っているのを見た。

Verse 3

विवर्णवदनो दीनस्तृष्णया च श्रमेण च।।।।पपाताङ्के मुनेराशु वाक्यं चेदमुवाच ह।

顔色を失い、渇きと疲労に打ちひしがれて、彼はたちまち聖仙の膝に倒れ込み、次の言葉を語った。

Verse 4

न मेऽस्ति माता न पिता ज्ञातयो बान्धवा: कुत:।।।।त्रातुमर्हसि मां सौम्य धर्मेण मुनिपुङ्गव।

我には母も父もおりません――では親族や友はどこにありましょう。おだやかなる方、牟尼の中の最勝者よ、ダルマにかなって私をお守りください。

Verse 5

त्राता त्वं हि मुनिश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हि भावन:।।।।राजा च कृतकार्यस्स्यादहं दीर्घायुरव्यय:।स्वर्गलोकमुपाश्नीयां तपस्तप्त्वाह्यनुत्तमम्।।।।

あなたこそまことの守護者、牟尼の中の最勝者。あなたは万有の福祉を育まれます。王の願いが成就し、私もまた尽きることなき長寿を得て、無上の苦行（タパス）を修したのち、天界の世界に与れますように。

Verse 6

त्राता त्वं हि मुनिश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हि भावन:।।1.62.5।।राजा च कृतकार्यस्स्यादहं दीर्घायुरव्यय:।स्वर्गलोकमुपाश्नीयां तपस्तप्त्वाह्यनुत्तमम्।।1.62.6।।

あなたこそまことの守護者、牟尼の中の最勝者。あなたは万有の福祉を育まれます。王の願いが成就し、私もまた尽きることなき長寿を得て、無上の苦行（タパス）を修したのち、天界の世界に与れますように。

Verse 7

त्वं मे नाथो ह्यनाथस्य भव भव्येन चेतसा।पितेव पुत्रं धर्मात्मं स्त्रातुमर्हसि किल्बिषात्।।।।

私は無き頼りの者、あなたこそ我が守護者です。吉祥にして慈悲深き御心をもって我が主となってください。義なる方よ、父が子を救うように、罪と危難から私をお救いください。

Verse 8

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रो महातपा:।सान्त्वयित्वा बहुविधं पुत्रानिदमुवाच ह।।।।

その言葉を聞くと、大苦行者ヴィシュヴァーミトラはさまざまに慰め、そして自らの息子たちに次のように告げた。

Verse 9

यत्कृते पितर: पुत्रान् जनयन्ति शुभार्थिन:।परलोकहितार्थाय तस्य कालोऽयमागत:।।1.62.9।।

親が吉祥を願って子をもうけるのは、まさに来世の安寧のためである。今こそ、その時が到来した。

Verse 10

अयं मुनिसुतो बालो मत्तश्शरणमिच्छति।अस्य जीवितमात्रेण प्रियं कुरुत पुत्रका:।।।।

この童は牟尼の子で、我に帰依し庇護を求めている。子らよ、ただ汝らの命を捧げて、彼の願いを叶えてやれ。

Verse 11

सर्वे सुकृतकर्माणस्सर्वे धर्मपरायणा: ।पशुभूता नरेन्द्रस्य तृप्तिमग्ने: प्रयच्छत ।।।।

汝らは皆、功徳を積む者、皆ダルマに帰依する者なり。王の祭祀の供犠となり、火神アグニに満足を与えよ。

Verse 12

नाथवांश्च शुनश्शेफो यज्ञश्चाविघ्नितो भवेत्।देवतास्तर्पिताश्चस्युर्मम चापि कृतं वच:।।।।

そのときシュナッシェーパには守護者が得られ、ヤジュニャは妨げなく進み、神々は満ち足り、そして我が言葉も成就する。

Verse 13

मुनेस्तु वचनं श्रुत्वा मधुच्छन्दादय स्सुता:।साभिमानं नरश्रेष्ठ सलीलमिदमब्रुवन्।।।।

聖仙の言葉を聞くや、マドゥッチャンダスをはじめとするその子らは、最上の人よ、誇りを帯び、どこか軽んじた調子でこう語った。

Verse 14

कथमात्मसुतान् हित्वा त्रायसेऽन्यसुतं विभो।अकार्यमिव पश्याम श्श्वमांस इव भोजने।।।।

主よ、どうして自らの子らを捨てて、他人の子を救おうとなさるのですか。私たちにはそれは禁じられた行いのように見えます――食として犬の肉を口にするがごとく。

Verse 15

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां मुनिपुङ्गव:।क्रोधसंरक्तनयनो व्याहर्तुमुपचक्रमे।।।।

子らのその言葉を聞くと、卓越した聖仙は怒りに目を赤く染め、答え始めた。

Verse 16

निस्साध्वसमिदं प्रोक्तं धर्मादपि विगर्हितम्।अतिक्रम्य तु मद्वाक्यं दारुणं रोमहर्षणम्।।।।

これは恥知らずにも語られたことであり、ダルマの基準に照らしても非難されるべきことである。お前たちは、厳しく身の毛もよだつような言葉で私の命令に背いた。

Verse 17

श्वमांसभोजिनस्सर्वे वासिष्ठा इव जातिषु।पूर्णं वर्षसहस्रं तु पृथिव्यामनुवत्स्यथ।।।।

お前たちは皆、あの部族の中のヴァーシシュタ族のように、犬の肉を喰らう者として、丸千年の間、地上に住むことになるだろう。

Verse 18

कृत्वा शापसमायुक्तान् पुत्रान् मुनिवरस्तथा।शुनश्शेफमुवाचार्तं कृत्वा रक्षां निरामयम्।।।।

このように息子たちを呪いで縛り付けた後、聖仙の中の最高位の者は、苦悩するシュナハシェーパに語りかけ、彼に保護と苦しみからの救済を与えた。

Verse 19

पवित्रपाशैरासक्तो रक्तमाल्यानुलेपन:।वैष्णवं यूपमासाद्य वाग्भिरग्निमुदाहर ।।।।

聖なる紐で縛られ、油を塗られ、赤い花輪で飾られたまま、ヴァイシュナヴァの犠牲の柱に行きなさい。そこでこれらの賛歌でアグニ神を呼び求めなさい。

Verse 20

इमे तु गाथे द्वे दिव्ये गायेथा मुनिपुत्रक।अम्बरीषस्य यज्ञेऽस्मिंस्तत स्सिद्धिमवाप्स्यसि।।।।

されど、聖仙の子よ、このアンバリーシャの祭祀において、この二つの神聖なるガーターを詠唱せよ。そうすれば汝は成就を得るであろう。

Verse 21

शुनश्शेफो गृहीत्वा ते द्वे गाथे सुसमाहित:।त्वरया राजसिंहं तमम्बरीषमुवाच ह।।।।

シュナḥシェーパは、その二つのガーターを固く心に収め、深く心を統一して、王たちの獅子アンバリーシャ王のもとへ急ぎ、言葉を告げた。

Verse 22

राजसिंह महासत्त्व शीघ्रं गच्छावहे सद:।निर्वर्तयस्व राजेन्द्र दीक्षां च समुपाविश।।।।

王たちの獅子よ、偉大なる勇者よ、速やかに祭儀の सभा（サダス）へ参ろう。王の中の王よ、ディークシャー（受戒・灌頂）を受け、祭祀を成就へと導け。

Verse 23

तद्वाक्यमृषिपुत्रस्य श्रुत्वा हर्षसमुत्सुक: ।जगाम नृपति श्शीघ्रं यज्ञवाटमतन्द्रित:।।।।

その聖仙の子の言葉を聞くや、王は喜びに胸を躍らせ、怠ることなく直ちにヤジュニャの祭場へと急いだ。

Verse 24

सदस्यानुमते राजा पवित्रकृतलक्षणम्।पशुं रक्ताम्बरं कृत्वा यूपे तं समबन्धयत्।।।।

सभाの祭官たちの同意を得て、王はクシャ草の清めの印を施し、赤き衣をまとわせ、定められた供物としてユーパ（祭柱）に結びつけた。

Verse 25

सबद्धो वाग्भिरग्य्राभिरभितुष्टाव वै सुरौ।इन्द्रमिन्द्रानुजं चैव यथावन्मुनिपुत्रक:।।।।

縛られながらも、聖仙の子は最上の言葉をもって、二柱の神—インドラとその弟（ウペーンドラ／ヴァーマナ）—をしかるべく讃嘆した。

Verse 26

तत: प्रीत स्सहस्राक्षो रहस्यस्तुतितर्पित:।दीर्घमायुस्तदा प्रादाच्छुनश्शेफाय राघव ।।।।

その後、千の眼をもつインドラは、秘められた讃歌に満たされて喜び、その時シュナッシェーパに長寿を授けた、ラाघァヴァよ。

Verse 27

स च राजा नरश्रेष्ठ यज्ञस्य च समाप्तवान्।फलं बहुगुणं राम सहस्राक्षप्रसादजम्।।।।

そしてその王は、人の中の最上者よ—ラーマよ—祭祀を成就し、インドラの恩寵より生じた幾重にも増した果報を受け取った。

Verse 28

विश्वामित्रो ऽपि धर्मात्मा भूयस्तेपे महातपा:।पुष्करेषु नरश्रेष्ठ दशवर्षशतानि च।।।।

ヴィシュヴァーミトラもまた—ダルマに正しく、苦行に偉大なる者—再びプシュカラにてタパスを修し、十の百年を過ごした、人の中の最上者よ。