Sarga 113

Verse 1

तत श्शिरसि कृत्वा तु पादुके भरतस्तदा।आरुरोह रथं हृष्टः शत्रुघ्नेन समन्वितः।।।।

そのときバラタは、御履（みくつ）を頭上に戴き、シャトルグナを伴って喜びのうちに車に乗り込んだ。

Verse 2

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिश्च दृढव्रतः।अग्रतः प्रययु स्सर्वे मन्त्रिणो मन्त्रपूजिताः।।।।

ヴァシシュタ、ヴァーマデーヴァ、そして堅き誓いを守るジャーバリ、さらに助言を尊ばれるすべての大臣たちは、先頭に立って進んだ。

Verse 3

मन्दाकिनीं नदीं रम्यां प्राङ्मुखास्ते ययुस्तदा।प्रदक्षिणं च कुर्वाणाश्चित्रकूटं महागिरिम्।।।।

そののち彼らは東に面して麗しきマンダーキニー河へと進みつつ、大いなるチトラクータ山を右繞して礼拝（プラダクシナー）した。

Verse 4

पश्यन्धातुसहस्राणि रम्याणि विविधानि च।प्रययौ तस्य पार्श्वेन ससैन्यो भरतस्तदा।।।।

数えきれぬほどの美しく多様な鉱石を眺めながら、バラタは軍勢を伴い、その山の側面に沿って進んだ。

Verse 5

अदूराच्चित्रकूटस्य ददर्श भरतस्तदा।आश्रमं यत्र स मुनिर्भरद्वाजः कृतालयः।।।।

チトラクータからほど近く、バラタは、聖仙バラドヴァージャが住まいを定めたアーシュラマ（庵）を見出した。

Verse 6

स तमाश्रममागम्य भरद्वाजस्य बुद्धिमान्।अवतीर्य रथात्पादौ ववन्दे भरतस्तदा।।।।

そのバラドヴァージャのアーシュラマに到ると、賢きバラタは車から降り、バラドヴァージャの御足に礼拝した。

Verse 7

ततो हृष्टो भरद्वाजो भरतं वाक्यमब्रवीत्।अपि कृत्यं कृतं तात रामेण च समागतम्।।।।

そのとき歓喜したバラドヴァージャはバラタに言った。「わが子よ、来た目的の務めは果たされたか。さらにラーマに会えたか。」

Verse 8

एवमुक्त स्स तु ततो भरद्वाजेन धीमता।प्रत्युवाच भरद्वाजं भरतो धर्मवत्सलः।।।।

賢きバラドヴァージャにそのように問われ、ダルマを敬愛するバラタは、バラドヴァージャに答えた。

Verse 9

स याच्यमानो गुरुणा मया च दृढविक्रमः।राघवः परमप्रीतो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत्।।।।

師と私に請われながらも、決意堅固なるラグハヴァは、しかも大いに喜びつつ、ヴァシシュタにこう語った。

Verse 10

पितुः प्रतिज्ञां तामेव पालयिष्यामि तत्त्वतः।चतुर्दश हि वर्षाणि या प्रतिज्ञा पितुर्मम।।।।

まことに、父上のその誓いをありのままに守り抜きます――すなわち十四年の御誓約を。

Verse 11

एवमुक्तो महाप्राज्ञो वसिष्ठः प्रत्युवाच ह।वाक्यज्ञो वाक्यकुशलं राघवं वचनं महत्।।।।

かく告げられると、大いなる賢者ヴァシシュタは、言葉を知り言葉に巧みな人として、ラाघヴァ（ラーマ）に重き言葉で答えた。

Verse 12

एते प्रयच्छ संहृष्टः पादुके हेमभूषिते।अयोध्यायां महाप्राज्ञ योगक्षेमकरे तव।।।।

至高の賢者よ、喜びをもってこの金で飾られた二つの履（くつ）をお授けください。あなたに代わり、アヨーディヤーの安寧と守護を成すために。

Verse 13

एवमुक्तो वसिष्ठेन राघवः प्राङ्मुखः स्थितः।पादुके ह्यधिरुह्यैते मम राज्याय वै ददौ।।।।

ヴァシシュタにそう告げられ、ラाघヴァは東に面して立ち、かの履を踏みしめてから、国を治めるためにそれを私に授けた。

Verse 14

निवृत्तोऽहमनुज्ञातो रामेण सुमहात्मना।अयोध्यामेव गच्छामि गृहीत्वा पादुके शुभे।।।।

大いなる御心のラーマに許され、私はいま引き返す。この吉祥なる履を携え、アヨーディヤーへと向かう。

Verse 15

एतच्छ्रुत्वा शुभं वाक्यं भरतस्य महात्मनः।भरद्वाजश्शुभतरं मुनिर्वाक्यमुवाच तम्।।।।

大いなる心をもつバラタの吉祥なる言葉を聞いて、聖仙バラドヴァージャは彼に、さらに吉祥なる言葉を語った。

Verse 16

नैतच्चित्रं नरव्याघ्र शीलवृत्तवतां वर।यदार्यं त्वयि तिष्ठेत्तु निम्ने सृष्टमिवोदकम्।।।।

不思議ではない、人中の虎よ、徳行ある者の中の最上よ。高き徳が汝に宿るのは、注がれた水が自然に低き方へ流れるがごとし。

Verse 17

अमृत स्समहाबाहुः पिता दशरथस्तव।यस्य त्वमीदृश: पुत्रो धर्मज्ञो धर्मवत्सलः।।।।

大いなる腕をもつ汝の父ダシャラタは、まことには死していない。汝のようにダルマを知り、ダルマを愛する子がいるゆえに。

Verse 18

तमृषिं तु महात्मानमुक्तवाक्यं कृताञ्जलिः।आमन्त्रयितुमारेभे चरणावुपगृह्य च।।।।

その後、合掌して、かく語りし大聖仙のもとへ近づき、御足を抱いて、辞去の挨拶を始めた。

Verse 19

ततः प्रदक्षिणं कृत्वा भरद्वाजं पुनः पुनः।भरतस्तु ययौ श्रीमानयोध्यां सह मन्त्रिभिः।।।।

それからバラドヴァージャを敬って幾度も右繞し、輝けるバラタは大臣たちとともにアヨーディヤーへと旅立った。

Verse 20

यानैश्च शकटैश्चैव हयैर्नागैश्च सा चमूः।पुनर्निवृत्ता विस्तीर्णा भरतस्यानुयायिनी।। ।।

車や荷車、馬と象を備え、バラタに従うその広大な軍勢は、ふたたび引き返してアヨーディヤーへ向かった。

Verse 21

ततस्ते यमुनां दिव्यां नदीं तीर्त्वोर्मिमालिनीम्।ददृशुस्तां पुन स्सर्वे गङ्गां शुभजलां नदीम्।।।।

それから、波の花環をまとう神なるヤムナーを渡り、彼らは皆ふたたび、吉祥の水をたたえるガンガーの流れを目にした。

Verse 22

तां रम्यजलसंपूर्णां सन्तीर्य सहबान्धवःशृङ्गिबेरपुरं रम्यं प्रविवेश ससैनिकः।शृङ्गिबेरपुराद्भूय स्त्वयोध्यां सन्ददर्श ह।।।।

心地よい水に満ちたガンガーを渡り、バラタは親族と軍勢を伴って麗しきシュリンギベーラプラに入った。さらにシュリンギベーラプラより、彼は再びアヨーディヤーを望み見た。

Verse 23

अयोध्यां च ततो दृष्ट्वा पित्रा भ्रात्रा विवर्जिताम्।भरतो दुःख सन्तप्त स्सारथिं चेदमब्रवीत्।।।।

そして父と兄弟たちを失い、見捨てられたかのようなアヨーディヤーを見て、バラタは悲嘆に燃え、御者にこう語った。

Verse 24

सारथे पश्य विध्वस्ता साऽयोध्या न प्रकाशते।निराकारा निरानन्दा दीना प्रतिहतस्वरा।।।।

御者よ、見よ——アヨーディヤーは打ち砕かれ、もはや輝かない。形もなく、喜びもなく、うちしおれ、声さえ途絶えている。