Sarga 11

Verse 1

तं मन्मथशरैर्विद्धमं कामवेगवशानुगम्।उवाच पृथिवीपालं कैकेयी दारुणं वचः।।।।

大地の主にして、まるでマन्मथ（愛神）の矢に射られ、欲情の奔流に流される王に、カイケーイーは苛烈で恐ろしい言葉を告げた。

Verse 2

नास्मि विप्रकृतादेव केनचिन्नावमानिता।अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तमिच्छामि त्वया कृतम्।।।।

王よ、私は誰にも害されず、侮られたこともない。けれども胸に一つの意（おもい）がある。それを汝に成し遂げてほしい。

Verse 3

प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तुमिच्छसि।अथ तद्व्याहरिष्यामि यदभिप्रार्थितं मया।।।।

もし真にわたしの願いを成し遂げたいのなら、まず誓いを立ててください。そうしてこそ、わたしの願いを申し述べましょう。

Verse 4

तामुवाच महातेजाः कैकेयीमीषदुत्स्मितः।कामी हस्तेन संगृह्य मूर्धजेषु शुचिस्मिताम्।।।।

大いなる威光を備えた王は、かすかに微笑み、情のままにカイケーイーの髪をやさしく取り、清らかに輝く笑みをたたえる彼女に語りかけた。

Verse 5

आवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम।मनुजो मनुजव्याघ्राद्रामादन्यो न विद्यते।।।।

誇り高き御方よ、知らぬのですか。わたしにとって、あなたより愛しい女はなく、そして男たちの中には、ただラーマ――人中の虎――のみがいるのです。

Verse 6

तेनाजय्येन मुख्येन राघवेण महात्मना।शपे ते जीवनार्हेण ब्रूहि यन्मनसेच्छासि।।।।

あのラグハヴァ――不敗にして第一、偉大なる魂、長寿にふさわしい御方――にかけて誓う。さあ、心の望みを語りなさい。

Verse 7

यं मुहूर्तमपश्यंस्तु न जीवेयमहं ध्रुवम्।तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम्।।।।

カイケーイーよ、彼を見ずしては、わたしは一瞬たりとも生きらぬのは確かだ。そのラーマにかけて誓う、あなたの言葉――あなたの願い――を必ず成し遂げよう。

Verse 8

आत्मना वात्मजैश्चान्यैर्वृणेयं मनुजर्षभम्।तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम्।।।।

たとえ我が身や我が子ら、そして他のすべてに勝って、人中の最勝者ラーマを選ぶとしても――カイケーイよ――そのラーマにかけて誓う、汝の願いを必ず成就しよう。

Verse 9

भद्रे हृदयमप्येतदनुमृशोद्धरस्व मे।एतत्समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत्साधु मन्यसे।।।।

やさしき御方よ、我が心はこの上なく苦しんでいる。触れて、我をこの痛みから救い上げてくれ。よく見定めたうえで、カイケーイよ、正しいと思うことを告げよ。

Verse 10

बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि।करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे।।।।

そなたが我に及ぼす力を知っているのだから、我を疑うべきではない。わが功徳にかけて誓う、そなたの喜ぶことを必ず成そう。

Verse 11

सा तदर्थमना देवी तमभिप्रायमागतम्।निर्माध्यस्थ्याच्च हर्षाच्च बभाषे दुर्वचं वचः।।।।

その王妃は—心を己の目的に定め—歓喜しつつも中道を見いださず、口にしがたい言葉を語った。

Verse 12

तेन वाक्येन संहृष्टा तमभिप्रायमागतम्।व्याजहार महाघोरमभ्यागतमिवान्तकम्।।।।

彼の言葉に喜び、彼女は胸に生じた意図を口にした—それはきわめて恐ろしく、まるで死が一挙に迫るかのようであった。

Verse 13

यथा क्रमे शपसि वरं मम ददासि च।तच्छृण्वन्तु त्रयस्त्रिंशद्देवास्साग्निपुरोगमाः।।।।

汝が順を追って誓い、我に恩願を授けるのなら、火神アグニを先頭とする三十三神よ、これを証人として聞き給え。

Verse 14

चन्द्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः।जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वा सराक्षसा।।।।निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवता।यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव।।।।

月と日、天と諸星、夜と昼、そして方角よ。世界とこの大地も、ガンダルヴァとラークシャサを伴い、また夜にさまよう諸霊、家々の守護神、その他あらゆる存在も、汝の口にした誓いを知れ。

Verse 15

चन्द्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः।जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वा सराक्षसा।।2.11.14।।निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवता।यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव।।2.11.15।।

月と日、天と諸星、夜と昼、方角、世界とこの大地—ガンダルヴァとラークシャサを伴い—さらに夜行の諸霊、家の守護神、その他すべての存在よ、汝の口にした誓いを知れ。

Verse 16

सत्यसन्धो महातेजाः धर्मज्ञः सुसमाहितः।वरं मम ददात्येष तन्मे श्रृण्वन्तु दैवताः।।।।

彼は真実に堅く、光威に満ち、ダルマを知り、心をよく治めている。この人が我に恩願を授ける。願わくは諸神よ、我がためにこれを聞き給え。

Verse 17

इति देवी महेष्वासं परिगृह्याभिशस्य च।ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।।।।

王妃はかく語り、大弓の勇士を抱き寄せて讃え奉り、ついで恩願を授ける者—欲に迷えるその人—に言葉を向けた。

Verse 18

स्मर राजन् पुरावृत्तं तस्मिन् दैवासुरे रणे।तत्र चाच्यावयच्छत्रुस्तव जीवितमन्तरा।।।।

王よ、かつての神々（デーヴァ）と阿修羅（アスラ）との戦いを思い起こしなさい。そこで敵は汝のすべてを打ち倒し、ただ命のみを残した。

Verse 19

तत्र चापि मया देव यत्त्वं समभिरक्षितः।जाग्रत्या यतमानायास्ततो मे प्राददा वरौ।।।।

その場で、王よ、私もまた汝を守った。私が目を覚まして努め、汝を救おうとしたゆえに、汝は私に二つの恩寵（願い）を授けた。

Verse 20

तौ तु दत्तौ वरौ देव निक्षेपौ मृगयाम्यहम्।तथैव पृथिवीपाल सकाशे सत्यसङ्गर।।।।

王よ、大地を護る者、真実の誓いに堅き者よ。汝が授け、時至るまで汝のもとに預け置かれた二つの恩寵を、今ここに求める。

Verse 21

तत् प्रतिश्रुत्य धर्मेण न चेद्दास्यसि मे वरम्।अद्यैव हि प्रहास्यामि जीवितं त्वद्विमानिता।।।।

ダルマにかなって誓ったにもかかわらず、もし我が願いを与えぬなら、汝に辱められた私は、まさに今日この命を捨てよう。

Verse 22

वाङ्मात्रेण तदा राजा कैकेय्या स्ववशे कृतः।प्रचस्कन्द विनाशाय पाशं मृग इवात्मनः।।।।

そのとき王は、ただ言葉だけでカイケーイーの支配下に置かれ、自らの破滅へと突き進んだ――まるで鹿が罠の縄に跳び込むように。

Verse 23

ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।वरौ यौ मे त्वया देव तदा दत्तौ महीपते।।।।तौ तावदहमद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः।

それから彼女は、欲望に惑う恩恵を授ける王に言った。「大地の主よ、王よ、かつてあなたが私に与えた二つの恩願を、いま申し上げます。わが言葉をお聞きください。」

Verse 24

अभिषेकसमारम्भो राघवस्योपकल्पितः।।।।अनेनैवाभिषेकेण भरतो मेऽभिषिच्यताम्।

ラ―ガヴァの灌頂の準備はすでに整っております。この同じ灌頂の品々で、わが子バラタに灌頂を施し、王として立ててください。

Verse 25

यो द्वितीयो वरो देव दत्तः प्रीतेन मे त्वया।।।।तदा दैवासुरे युद्धे तस्य कालोऽयमागत।

そして第二の恩願、王よ、かつて神々と阿修羅の戦いの折、あなたが喜びのうちに私に授けたもの――いまこそそれを実行する時が来ました。

Verse 26

नव प़ञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः।।।।चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः।

十四年のあいだ、ラーマはダンダカの森に身を寄せよ。樹皮の衣と鹿皮をまとい、結髪を垂らして、苦行者として生きるがよい。

Verse 27

भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम्।।।।एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे।अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वनम्।।।।

バラタが今日ただちに、妨げる者なきままに摂政（ユヴァラージャ）の位を受けよ。これこそ我が至上の願い、すでに与えられた恩寵を求めるのだ。そして今日この目で、ラाघヴァが森へ旅立つのを見届けたい。

Verse 28

भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम्।।2.11.27।।एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे।अद्य चैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वनम्।।2.11.28।।

バラタが今日、何の妨げもなく摂政の位を受けよ。これが我が至上の望み、すでに約された恩寵を求める。さらに今日この目で、ラाघヴァが森へ去るのを見届けたい。

Verse 29

स राजराजः भव सत्यसङ्गरःकुलं च शीलं च हि रक्ष जन्म च।परत्रवासे हि वदन्त्यनुत्तमंतपोधनास्सत्यवचो हितं नृणाम्।।।।

王の中の王たれ、真実に堅く立て。汝の王統と品行と高き血脈を守れ。苦行を財とする聖仙たちは説く――人の益のため、真実語に勝る卓越はない。真実は来世における安寧を確かなものとするゆえに。