Sarga 59

Verse 1

अथाश्रमादुपावृत्तमन्तरा रघुनन्दनः।परिपप्रच्छ सौमित्रिं रामो दुःखार्दितं पुनः।।।।

そのとき、ラグ族の喜びなるラーマは、悲しみに打たれつつ、庵から戻ったサウミトリ（ラクシュマナ）に再び問いかけた。

Verse 2

तमुवाच किमर्थं त्वमागतोऽपास्य मैथिलीम्।यदा सा तव विश्वासाद्वने विरहिता मया।।।।

彼女は彼に言った。「なぜここへ来たのです、マイティリーを置き去りにして。私はあなたを信じて、森に彼女を一人残したのに。」

Verse 3

दृष्ट्वैवाभ्यागतं त्वां मे मैथिलीं त्यज्य लक्ष्मण।शङ्कमानं महत्पापं यत्सत्यं व्यथितं मनः।।।।

お前がマイティリーを置いて戻ったのを見た瞬間、ラクシュマナよ、我が心は揺らいだ。恐ろしい疑いが真となり、胸は痛みに沈んだ。

Verse 4

स्फुरते नयनं सव्यं बाहुश्च हृदयं च मे।दृष्ट्वा लक्ष्मण दूरे त्वां सीताविरहितं पथि।।।।

道の彼方からお前が来るのを見たとき、ラクシュマナよ、シーターの姿がなく、左の眼も腕も胸も脈打ち、災いの兆しのようであった。

Verse 5

एवमुक्तन्तु सौमित्रिर्लक्ष्मणश्शुभलक्षणः।भूयो दुःखसमाविष्टो दुःखितं राममब्रवीत्।।।।

このように告げられると、吉祥の相を備えたサウミトリ・ラクシュマナは、いよいよ悲しみに沈み、嘆きのラーマに語りかけた。

Verse 6

न स्वयं कामकारेण तां त्यक्त्वाहमिहागतः।प्रचोदित स्तयैवोग्रैस्त्वत्सकाशमिहागतः।।।।

私は自らの欲で彼女を捨ててここへ来たのではない。彼女の激しい言葉に促され、あなたのもとへ来たのだ。

Verse 7

आर्येणेव पराक्रुष्टं हासीते लक्ष्मणेति च।परित्राहीति यद्वाक्यं मैथिल्यास्तच्छ्रुतिं गतम्।।।।

大きな叫びがマイティリーの耳に届いた。まるであなた自身の声のように、「ああ、シーター！ ああ、ラクシュマナ！ 助けてくれ！」と。

Verse 8

सा तमार्तस्वरं श्रुत्वा तव स्नेहेन मैथिली।गच्छ गच्छेति मामाह रुदन्ती भयविह्वला।।।।

その痛ましい叫びを聞くと、マイティリーはあなたへの愛ゆえに、涙を流し恐れに震えながら、幾度も私に言った。「行って、行って！」

Verse 9

प्रचोद्यमानेन मया गच्छेति बहुशस्तया।प्रत्युक्ता मैथिली वाक्यमिदं त्वत्प्रत्ययान्वितम्।।।

「行って」と幾度も促される中、私はマイティリーに、あなたへの信頼を確かなものとするために、この言葉で答えた。

Verse 10

न तत्पश्याम्यहं रक्षो यदस्य भयमावहेत्।निर्वृता भव नास्त्येतत्केनाप्येवमुदाहृतम्।।।।

そのような羅刹で、彼に恐れをもたらす者など、私には見当たらない。落ち着きなさい——それは違う。誰かが惑わすためにそう言ったのだ。

Verse 11

विगर्हितं च नीचं च कथमार्योऽभिधास्यति।त्राहीति वचनं सीते यस्त्रायेत्रिदशानपि।।।।

おおシーターよ、どうして高貴な人が、かくも卑しく非難されるべき言葉——「助けてくれ！」——を口にできよう。彼は天の神々さえ守り得るお方なのに。

Verse 12

किं निमित्तं तु केनापि भ्रातुरालम्ब्य मे स्वरम्।राक्षसेनेरितं वाक्यं त्राहि त्राहीति शोभने।।।।

麗しき御方よ、何らかの企みにより、羅刹が我が兄弟の声をまねて「助けてくれ、助けてくれ」と叫んだのです。

Verse 13

विस्वरं व्याहृतं वाक्यं लक्ष्मण त्राहि मामिति।न भवत्या व्यथा कार्या कुनारीजनसेविता।।।।

「ラクシュマナよ、我を救え！」—その言葉は歪んだ声で発せられたのです。凡庸で愚かな女のように不安に揺らいではなりません。

Verse 14

अलं वैक्लब्यमालम्ब्य स्वस्था भव निरुत्सुका।न सोऽस्ति त्रिषु लोकेषु पुमान्वै राघवं रणे।।।।जातो वा जायमानो वा संयुगे यः पराजयेत्।न जय्यो राघवो युद्धे देवैश्शक्रपुरोगमैः।।।।

迷いに身を委ねてはなりません。心を定め、落胆せずにいなさい。三界において、戦場でラ―ガヴァを打ち負かせる男は存在しません。

Verse 15

अलं वैक्लब्यमालम्ब्य स्वस्था भव निरुत्सुका।न सोऽस्ति त्रिषु लोकेषु पुमान्वै राघवं रणे।।3.59.14।।जातो वा जायमानो वा संयुगे यः पराजयेत्।न जय्यो राघवो युद्धे देवैश्शक्रपुरोगमैः।।3.59.15।।

すでに生まれた者であれ、これから生まれる者であれ、戦いで彼を打ち破る者は存在しません。ラ―ガヴァは、シャクラ（インドラ）を先頭とする神々でさえ、戦において征服できないのです。

Verse 16

एवमुक्ता तु वैदेही परिमोहितचेतना।उवाचाश्रूणि मुञ्चन्ती दारुणं मामिदं वचः।।।।

それでも、心を惑わされたヴァイデーヒーは涙をこぼし、私に向かってこの痛烈な言葉を口にした。

Verse 17

भावो मयि तवात्यर्थं पाप एव निवेशितः।विनष्टे भ्रातरि प्राप्तुं न च त्वं मामवाप्स्यसि।।।।

あなたの私への思いは、まことに罪深い——兄が滅んだ後に私を得ようとするのだ。しかしあなたは私を得ることはできない。

Verse 18

सङ्केताद्भरतेन त्वं रामं समनुगच्छसि।क्रोशन्तं हि यथात्यर्थं नैवमभ्यवपद्यसे।।।।

あなたはバラタの合図でラーマの後を追っているのでしょう。彼が激しい苦悶のうちに叫んでいるのに、あなたは当然すべきように駆け寄らない。

Verse 19

रिपुः प्रच्छन्नचारी त्वं मदर्थमनुगच्छसि।राघवस्यान्तरप्रेप्सुस्तथैनं नाभिपद्यसे।।।।

あなたは身を隠して動く敵で、私のために尾行している。ラグハヴァへの隙を狙っているから、今は彼のもとへ行かないのだ。

Verse 20

एवमुक्तो हि वैदेह्या संरब्धो रक्तलोचनः।क्रोधात्प्रस्फुरमाणोष्ठ आश्रमादभिनिर्गतः।।।।

ヴァイデーヒーにそう言われ、私は憤怒に燃え—目は赤く、唇は怒りに震え—庵（アーシュラマ）から外へ出た。

Verse 21

एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं रामस्सन्तापमोहितः।अब्रवीद्दुष्कृतं सौम्य तां विना यत्त्वमागतः।।।।

サウミトリがそのように語ると、悲嘆に惑うラーマは言った。「やさしき者よ、彼女を置いてここへ来たのは過ちであった。」

Verse 22

जानन्नपि समर्थं मां रक्षसां विनिवारणे।अनेन क्रोधवाक्येन मैथिल्या निस्सृतो भवान्।।।।

羅刹どもを退ける力が私にあると知りながら、マイティリーの怒りの言葉ゆえにお前は外へ出たのだ。

Verse 23

न हि ते परितुष्यामि त्यक्त्वा यद्यासि मैथिलीम्।क्रुद्धायाः परुषं श्रुत्वा तां विहाय त्वमागतः।।।।

私はお前に満足できない。マイティリーを置き去りにしてここへ来たからだ。怒りにまかせた彼女の荒い言葉を聞いただけで、彼女を捨てて来たのだ。

Verse 24

सर्वथा त्वविनीतं ते सीतया यत्प्रचोदितः।क्रोधस्य वशमापन्नो नाकरोश्शासनं मम।।।।

あらゆる点で、それはお前の不作法であった。シーターに促されて怒りに支配され、私の命令を果たさなかったのだ。

Verse 25

असौ हि राक्षसश्शेते शरेणाभिहतो मया।मृगरूपेण येनाहमाश्रमादपवाहितः।।।।

あの羅刹はそこに横たわり、私の矢に射られている。鹿の姿となって私をアーシュラマから誘い離した者だ。

Verse 26

विकृष्य चापं परिधाय सायकं सलीलबाणेन च ताडितो मया।मार्गीं तनुं त्यज्य स विक्लबस्वरो बभूव केयूरधरस्सराक्षसः।।।।

我は弓を引き絞り矢をつがえ、たやすき一矢で彼を打った。鹿の身を捨てるや、腕輪（ケーユーラ）を帯びたその羅刹は、かすれ震える苦悶の声で叫びつつ姿を現した。

Verse 27

शराहतेनैव तदार्तया गिरा स्वरं समालम्ब्य सुदूरसुश्रवम्।उदाहृतं तद्वचनं सुदारुणं त्वमागतो येन विहाय मैथिलीम्।।।।

矢に射られるや、苦しみのあまり彼はあなたの声を借り—遠くからでも聞こえるほどに—あの恐るべき言葉を吐いた。それを聞いたがゆえに、あなたはマイティリーを残してここへ来たのだ。