Sarga 53

Verse 1

खमुत्पतन्तं तं दृष्ट्वा मैथिली जनकात्मजा।दुःखिता परमोद्विग्ना भये महति वर्तिनी।।3.53.1।।

彼が天へと舞い上がるのを見て、マイティリー――ジャナカ王の御娘――は悲嘆に沈み、激しく動揺し、大いなる恐怖に包まれた。

Verse 2

रोषरोदनताम्राक्षी भीमाक्षं राक्षसाधिपम्।रुदन्ती करुणं सीता ह्रियमाणेदमब्रवीत्।।3.53.2।।

連れ去られながら、シーターは哀れみ深く泣き叫び、怒りと悲しみで目を赤くし、恐るべき眼差しの羅刹王に向かって、こう言い放った。

Verse 3

न व्यपत्रपसे नीच कर्मणानेन रावण।ज्ञात्वा विरहितां यन्मां चोरयित्वा पलायसे।।3.53.3।।

卑しきラーヴァナよ、この行いを恥じぬのか。守護する者と離れていると知りながら、私を盗み去って逃げるとは。

Verse 4

त्वयैव नूनं दुष्टात्मन् भीरुणा हर्तुमिच्छता।ममापवाहितो भर्ता मृगरूपेण मायया।।3.53.4।।

まことに、邪悪なる者よ、臆病な心で私を奪わんとしたお前こそが、幻力（マーヤー）によって鹿の姿となり、欺きで我が夫を誘い離したのだ。

Verse 5

यो हि मामुद्यतस्त्रातुं सोऽप्ययं विनिपातितः।गृध्रराजः पुराणोऽसौ श्वशुरस्य सखा मम।।3.53.5।।

私を救おうと立ち上がったその者さえ討ち倒された――あの古き鷲（禿鷲）の王、我が舅の友である。

Verse 6

परमं खलु ते वीर्यं दृश्यते राक्षसाधम।विश्राव्य नामधेयं हि युद्धे नास्मि जिता त्वया।।3.53.6।।

汝の「至大の武勇」はまことに露わだ、卑しき羅刹よ。されど名を名乗り、正々堂々と宣した戦において、汝はまだ我を打ち負かしてはいない。

Verse 7

ईदृशं गर्हितं कर्म कथं कृत्वा न लज्जसे।स्त्रियाश्च हरणं नीच रहिते च परस्य च।।3.53.7।।

かくも忌むべき業をなして、いかで恥じぬのか。独りあるときに他人の妻をさらうとは、卑劣なる者よ。

Verse 8

कथयिष्यन्ति लोकेषु पुरुषाः कर्म कुत्सितम्।सुनृशंसमधर्मिष्ठं तव शौण्डीर्यमानिनः।।3.53.8।।

世の人々は汝の業を卑しむであろう。残酷にしてまことに不法（ダルマに背く）なり。しかも汝は己を豪勇と誇るのだ。

Verse 9

धिक्ते शौर्यं च सत्त्वं च यत्त्वं कथितवांस्तदा।कुलाक्रोशकरं लोके धिक्ते चारित्रमीदृशम्।।3.53.9।।

恥ずべきかな、かつて汝が語り誇った「武勇」と「力」よ。恥ずべきかな、このような振る舞いは世に向かって汝の家名を辱める。

Verse 10

किं कर्तुं शक्यमेवं हि यज्जवेनैव धावसि।मुहूर्तमपि तिष्ठस्व न जीवन्प्रतियास्यसि।।3.53.10।।

これほどの速さで逃げ去って、いったい何ができようか。ほんのひとときでも立ち止まれ――生きては戻れぬぞ。

Verse 11

न हि चक्षुष्पथं प्राप्य तयोः पार्थिवपुत्रयोः।ससैन्योऽपि समर्थस्त्वं मुहूर्तमपि जीवितुम्।।3.53.11।।

あの二人の王子の視界に入ったなら、たとえ軍勢を伴っていても、ひとときたりとも生き延びることはできぬ。

Verse 12

न त्वं तयोश्शरस्पर्शं सोढुं शक्तः कथञ्चन।वने प्रज्वलितस्येव स्पर्शमग्नेर्विहंगमः।।3.53.12।।

おまえはどうしても、彼らの矢の触れさえ耐えられぬ。燃えさかる山火事の触れを鳥が耐えられぬように。

Verse 13

साधु कुर्वाऽऽत्मनः पथ्यं साधु मां मुञ्च रावण।मत्प्रधर्षणरुष्टो हि भ्रात्रा सह पतिर्मम।।3.53.13।।विधास्यति विनाशाय त्वं मां यदि न मुञ्चसि।

ラーヴァナよ、自らのために真に益あることをせよ。善き道を選び、私を放ちなさい。私へのこの凌辱に怒り燃える我が夫は、弟と共に、もし放さぬならおまえを滅ぼすであろう。

Verse 14

येन त्वं व्यवसायेन बलान्मां हर्तुमिच्छसि।।3.53.14।।व्यवसायस्स ते नीच भविष्यति निरर्थकः।

いかなる企てで力ずくに私を奪おうとも――卑しき者よ――その企てはついに空しく終わるでしょう。

Verse 15

न ह्यहं तमपश्यन्ती भर्तारं विबुधोपमम्।।3.53.15।।उत्सहे शत्रुवशगा प्राणान्धारयितुं चिरम्।

神にも比すべき我が夫を見ずして、敵の支配下に置かれたまま、私は長く命を保つことなどできません。

Verse 16

न नूनं चात्मनः पथ्यं श्रेयो वा समवेक्षसे।।3.53.16।।मृत्युकाले यथा मर्त्यो विपरीतानि सेवते।

まことにお前は、自らにとって何が益であり何が善であるかを見極められぬ。死が迫ると人は、己の福に背くものへと走るのと同じだ。

Verse 17

मुमूर्षूणां हि सर्वेषां यत्पथ्यं तन्न रोचते।।3.53.17।।पश्याम्यद्य हि कण्ठेत्वां कालपाशावपाशितम्।

死へと傾く者は皆、身を救う道を好まぬもの。今日、私はお前の喉に「時」の縄が巻きついているのを見ている。

Verse 18

यथा चास्मिन्भयस्थाने न बिभेषि दशानन।।3.53.18।।व्यक्तं हिरण्मयान् हि त्वं सम्पश्यसि महीरुहान्।

おおダシャーナナよ、この恐怖の場にあってなお汝が恐れぬのは、黄金に輝く樹々を見ているからにほかならぬ――死の近づく前兆である。

Verse 19

नदीं वैतरणीं घोरां रुधिरौघनिवाहिनीम्।।3.53.19।।असिपत्रवनं चैव भीमं पश्यसि रावण।

おおラーヴァナよ、汝は血の奔流を運ぶ恐るべきヴァイタラニーの河を見、また葉が剣となる戦慄の森をも見ている。

Verse 20

तप्तकाञ्चनपुष्पां च वैडूर्यप्रवरच्छदाम्।।3.53.20।।द्रक्ष्यसे शाल्मलीं तीक्ष्णामायसैः कण्टकैश्चिताम्।

汝は鋭きシャールマリーの樹を見よう――燃える黄金の花を咲かせ、最上のヴァイドゥーリヤのごとき覆いを持ちながら、鉄の棘に満ちている。

Verse 21

न हि त्वमीदृशं कृत्वा तस्यालीकं महात्मनः।।3.53.21।।धरितुं शक्ष्यसि चिरं विषं पीत्वेव निर्घृणः।

無慈悲なる者よ、あの大いなる魂の人にかくも欺きをなした以上、汝は久しくは耐えられぬ――毒を飲んだ者のように。

Verse 22

बद्धस्त्वं कालपाशेन दुर्निवारेण रावण।।3.53.22।।क्वगतो लप्स्यसे शर्म भर्तुर्मम महात्मनः।

おおラーヴァナよ、汝は逃れがたき時の縄に縛られている。いずこへ行けば、我が大いなる魂の夫から安らぎを得られようか。

Verse 23

निमेषान्तरमात्रेण विना भ्रात्रा महावने।।3.53.23।।राक्षसा निहता येन सहस्राणि चतुर्दश।स कथं राघवो वीरस्सर्वास्त्रकुशलो बली।।3.53.24।।न त्वां हन्याच्छरैस्तीक्ष्णैरिष्टभार्यापहारिणम्।

この大いなる森において、まばたきほどの間に、しかも兄弟の助けなくして一万四千の羅刹を討ち滅ぼしたその者――あらゆる武器に通じ、力強き勇士ラाघヴァが、愛する妻を奪ったお前を鋭き矢で討たぬはずがあろうか。

Verse 24

निमेषान्तरमात्रेण विना भ्रात्रा महावने।।3.53.23।।राक्षसा निहता येन सहस्राणि चतुर्दश।स कथं राघवो वीरस्सर्वास्त्रकुशलो बली।।3.53.24।।न त्वां हन्याच्छरैस्तीक्ष्णैरिष्टभार्यापहारिणम्।

この広大な森で、まばたきほどの間に、兄弟の助けもなく一万四千の羅刹を討った。あらゆる武器に通じた剛勇のラाघヴァが、愛する妻をさらったお前を鋭い矢で討ち倒さぬはずがあろうか。

Verse 25

तच्चान्यच्च परुषं वैदेही रावणाङ्कगा।।3.53.25।।भयशोकसमाविष्टा करुणं विललाप ह।

ヴァイデーヒーはラーヴァナの手中にあり、恐れと悲しみに包まれて、哀れに泣き嘆いた。口を衝く言葉は、あるときは苛烈に、あるときは懇願の調べであった。

Verse 26

तथा भृशार्तां बहुचैव भाषिणीं विलापपूर्वं करुणं च भामिनीम्।जहार पापः करुणं विचेष्टतीं नृपात्मजामागतगात्रवेपथुम्।।3.53.26।।

かくして罪深き者は、四肢ことごとく震える王女をさらい去った。彼女はさまざまに訴え、涙し、哀れみ深く嘆願し、苦悶のうちに無力にもがいていた。