Shloka 11

सीतारावणसंवादः

Ravana Reveals Himself; Sita Affirms Rama’s Dharma

Devanagari script

रामेति प्रथितो लोके गुणवान्सत्यवान्शुचिः।।3.47.11।।विशालाक्षो महाबाहुस्सर्वभूतहिते रतः।

Transliteration

rāmeti prathito loke guṇavān satyavān śuciḥ ||3.47.11|| viśālākṣo mahābāhuḥ sarvabhūtahite rataḥ |

Translation

わが夫は世に「ラーマ」として名高く、徳に満ち、真実を守り、清らかです。大きな眼と長い腕を備え、あらゆる生きものの幸いに常に心を尽くします。

Word by Word

• राम: Rama
• राम: कर्ता (Kartā/Subject complement)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इति-शब्देन सह नामनिर्देशः

• इति: thus
• इति: सम्बन्ध (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक अव्यय (Quotative)

• प्रथितः: renowned
• प्रथितः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: प्र + √था (धातु) → प्रथित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लोके: in the world
• लोके: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• गुणवान्: virtuous
• गुणवान्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: गुणवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सत्यवान्: truthful
• सत्यवान्: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: सत्यवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शुचिः: pure
• शुचिः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विशालाक्षः: large-eyed
• विशालाक्षः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: विशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास: विशालानि अक्षीणि यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाबाहुः: mighty-armed
• महाबाहुः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: महा + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि-समास: महान्तौ बाहू यस्य; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सर्वभूतहिते: in the welfare of all beings
• सर्वभूतहिते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Noun
• Root: सर्व + भूत + हित (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास: सर्वेषां भूतानां हितम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• रतः: devoted/engaged
• रतः: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Adjective
• Root: √रम् (धातु) → रत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP used adjectivally: devoted), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Context

The brilliant king, Dasaratha, father of Rama, overcome by passion, did not consecrate Rama in order to please Kaikeyi.

Characters & Entities

• Rama
• Sita

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma expressed as universal benevolence and truthfulness: Rāma’s righteousness is shown through satya (truth) and active concern for the good of all beings.

What is the narrative situation?

Sītā describes Rāma’s character to the visitor in the forest, presenting him as the embodiment of virtue and truth.

Which character virtue is emphasized?

Rāma’s satya (truthfulness) and sarvabhūta-hita (commitment to the welfare of all).