Shloka 40

खरवधः — The Slaying of Khara

Janasthana Battle Climax

Devanagari script

मुदा परमया युक्ता दृष्ट्वा रक्षोगणान्हतान्।रामं चैवाव्यथं दृष्ट्वा तुतोष जनकात्मजा।।।।

Transliteration

mudā paramayā yuktā dṛṣṭvā rakṣo-gaṇān hatān | rāmaṃ caivāvyathaṃ dṛṣṭvā tutoṣa janakātmajā ||

Translation

この上ない喜びに満たされ、ジャナカの娘は、羅刹の群れが討たれ、ラーマ自身が無傷であるのを見て、心から満ち足りた。

Word by Word

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; साधन/हेतु-भावे

• परमया: supreme/very great
• परमया: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘मुदा’ इत्यस्य विशेषणम्

• युक्ता: endowed/filled
• युक्ता: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (प्रातिपदिक; √युज्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम् (endowed/filled)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त

• रक्षोगणान्: groups of demons
• रक्षोगणान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रक्षसां गणाः)

• हतान्: slain
• हतान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: हत (प्रातिपदिक; √हन्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘रक्षोगणान्’ इत्यस्य विशेषणम् (killed)

• रामम्: Rāma
• रामम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• अव्यथम्: unhurt
• अव्यथम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अव्यथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘रामम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त

• तुतोष: rejoiced/was pleased
• तुतोष: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तुष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• जनकात्मजा: daughter of Janaka (Sītā)
• जनकात्मजा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनक (प्रातिपदिक) + आत्मजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जनकस्य आत्मजा)

Context

You said you will wipe the tears of the dead demons. (Now) those words have proved false.

Characters & Entities

• Sītā (Janakātmajā)
• Rāma
• Rākṣasas
• Janaka

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma seeks the removal of fear for the righteous; joy arises when adharma is subdued and the protector remains safe to continue righteous duty.

What is the narrative situation?

Sītā observes the aftermath: the demon troops are destroyed and Rāma has not been injured.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s composed discernment—her happiness is tied not to violence itself, but to restored safety and dharmic order.