Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

खरस्य क्रोधः — शूर्पणखावृत्तान्तकथनम्

Khara’s Wrath and Śūrpaṇakhā’s Report

तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ।पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ।।3.19.14।।फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ धर्मचारिणौ।पुत्रौ दशरथस्यास्तां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।।3.19.15।।

taruṇau rūpasampannau sukumārau mahābalau | puṇḍarīka-viśālākṣau cīra-kṛṣṇājināmbarau || phala-mūlāśanau dāntau tāpasau dharmacāriṇau | putrau daśarathasyāstāṁ bhrātarau rāma-lakṣmaṇau ||

若く美しく、優美でありながら強大な力を持つ二人の男がいます。蓮の花のような瞳を持ち、樹皮と黒いレイヨウの皮をまとっています。果実と木の根を糧とし、自らを律し、正義の道を行く苦行者として生きています。彼らはダシャラタの息子、ラーマとラクシュマナという兄弟です。

phala-mūla-aśanauliving on fruits and roots
phala-mūla-aśanau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootphala (प्रातिपदिक) + mūla (प्रातिपदिक) + aśana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (phala-mūlaṃ aśnanti iti / phala-mūla-aśana), Puṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
dāntauself-restrained
dāntau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdānta (प्रातिपदिक; √dam + kta)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
tāpasauascetics
tāpasau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāpasa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
dharma-cāriṇaupractising righteousness
dharma-cāriṇau:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + cārin (प्रातिपदik)
FormTatpuruṣa (dharmaṃ carataḥ), Puṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
putrautwo sons
putrau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
daśarathasyaof Daśaratha
daśarathasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक; proper noun)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī vibhakti, Ekavacana
āstāmthey are (there)
āstām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
FormLoṭ/vidhiliṅ-like usage? (classical: perfect/imperative sense) Here: 3rd person, Dvivacana; used as copula 'they are/they were'
bhrātarautwo brothers
bhrātarau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Dvivacana
rāma-lakṣmaṇauRāma and Lakṣmaṇa
rāma-lakṣmaṇau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक) + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormDvandva (itaretara), Puṃliṅga, Prathamā, Dvivacana

Here are two young sons of Dasaratha, Rama and Lakshmana, who are gentle, handsome, strong, with eyes like white lotus, wearing deerskin and bark robes, living on fruits and roots, selfrestrained like ascetics and following the righteous path.

S
Shurpanakha
K
Khara
R
Rama
L
Lakshmana
D
Dasharatha

FAQs

The verse reinforces dharma as lived discipline—restraint and righteous practice—rather than mere status or power.

A repeated/parallel transmission of the prior description (as preserved in this Southern Recension input) of Rama and Lakshmana.

Self-restraint and dharma-observance (dānta, dharmacārin) in the brothers.