Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

The Rohiṇī–Candra Śayana Vow

Lunar Bed-Vow with Rohiṇī

मुक्ताफलाष्टकयुतां सितनेत्रसमन्विताम् । क्षीरकुंभोपरि पुनः कांस्यपात्राक्षतान्विताम्

muktāphalāṣṭakayutāṃ sitanetrasamanvitām | kṣīrakuṃbhopari punaḥ kāṃsyapātrākṣatānvitām

八つの真珠を備え、白い「目」(斑点)を帯びたそれを、再び乳の壺の上に置き、さらに欠けぬ米粒を入れた青銅の器を添えるべきである。

मुक्ताफलाष्टकयुताम्endowed with eight pearls
मुक्ताफलाष्टकयुताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमुक्ता + फल + अष्टक + युत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd case), एकवचन; विशेषण—‘युत’ (युक्त) = endowed with; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्ताफलानाम् अष्टकं तेन युता)
सितनेत्रसमन्विताम्having white eyes
सितनेत्रसमन्विताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसित + नेत्र + समन्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (सितानि नेत्राणि यस्याः सा / सितनेत्रैः समन्विता)
क्षीरकुंभmilk-pot
क्षीरकुंभ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षीर + कुंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षीरस्य कुंभः); सप्तमी-एकवचनार्थे ‘उपरि’ इत्यनेन सह आधारः
उपरिupon/on top of
उपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्ग/अव्यय-प्रयोगः—स्थानवाचक (adverb/preposition)
पुनःagain/further
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कांस्यपात्राक्षतान्विताम्accompanied by unbroken rice in a bronze vessel
कांस्यपात्राक्षतान्विताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकांस्य + पात्र + अक्षत + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः तत्पुरुषः (कांस्यपात्रे अक्षतैः अन्विता)

Unspecified (ritual-instruction voice within the chapter; speaker not identifiable from the single verse alone)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: मुक्ताफलाष्टकयुताम् = मुक्ताफल + अष्टक + युताम्; सितनेत्रसमन्विताम् = सितनेत्र + समन्विताम्; क्षीरकुंभोपरि = क्षीरकुंभ + उपरि; कांस्यपात्राक्षतान्विताम् = कांस्यपात्र + अक्षत + अन्विताम्

FAQs

The verse lists eight pearls (muktāphala-aṣṭaka), a pot of milk (kṣīra-kumbha), and a bronze vessel (kāṃsya-pātra) containing akṣata—unbroken rice grains.

Akṣata means unbroken rice grains. In pūjā contexts, it commonly signifies wholeness, auspiciousness, and an unblemished offering.

From this single verse alone, the specific speaker cannot be securely identified. The tone is that of procedural ritual instruction within Adhyaya 26.