Adhyaya 96

Verse 1

सुबाहुरुवाच । कीदृशैः कर्मभिः प्रेत्य गच्छंति नरकं नराः । स्वर्गं तु कीदृशैः प्रेत्य तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

スバーフは言った。「人々はどのような行いによって、死後に地獄へ赴くのか。 またどのような行いによって、死後に天界へ至るのか。どうか私に説き明かしてください。」

Verse 2

जैमिनिरुवाच । ब्राह्मण्यं पुण्यमुत्सृज्य ये द्विजा लोभमोहिताः । कुकर्माण्युपजीवंति ते वै निरयगामिनः

ジャイミニは言った。貪欲に惑わされ、バラモンとしての功徳ある務めを捨て、悪しき行いで生計を立てる二度生まれの者たち——その者らはまさしく地獄へ赴く。

Verse 3

नास्तिका भिन्नमर्यादाः कंदर्पविषयोन्मुखाः । दांभिकाश्च कृतघ्नाश्च ते वै निरयगामिनः

無神論に傾き、正しい規範を破り、欲望と感官の対象に駆られ、偽善で恩知らずの者たち——その者らはまさしく地獄へ赴く。

Verse 4

ब्राह्मणेभ्यः प्रतिश्रुत्य न प्रयच्छंति ये धनम् । ब्रह्मस्वानां च हर्तारो नरा निरयगामिनः

バラモンに財を与えると約して与えぬ者、またバラモンの財産を奪う者——そのような人々は地獄へ定められている。

Verse 5

पुरुषाः पिशुनाश्चैव मानिनोऽनृतवादिनः । असंबद्धप्रलापाश्च ते वै निरयगामिनः

中傷する者、驕り高ぶる者、虚言を常とする者、さらに筋の通らぬ無益な饒舌に耽る者——その者らはまさしく地獄へ赴く。

Verse 6

ये परस्वापहर्तारः परदूषणसूचकाः । परस्त्रीगामिनो ये च ते वै निरयगामिनः

他人の財を盗む者、他人の過失をあげつらい広める者、そして他人の妻に近づく者——そのような者はまことに地獄へ赴く。

Verse 7

प्राणिनां प्राणहिंसायां ये नरा निरताः सदा । परनिंदारता ये वै ते वै निरयगामिनः

生きとし生けるものの命を害することに常に耽る者、また他人を誹謗することに執する者——その者らはまことに地獄へ赴く。

Verse 8

सुकूपानां तडागानां प्रपानां च परंतप । सरसां चैव भेत्तारो नरा निरयगामिनः

敵を焼き尽くす者よ、良き井戸、池、施水の場、そして湖を破壊する人々は、地獄へ堕ちる定めである。

Verse 9

विपर्यस्यंति ये दाराञ्छिशून्भृत्यातिथींस्तथा । उत्सन्नपितृदेवेज्या नरा निरयगामिनः

妻や子や召使い、客人を虐げ、さらに祖霊と神々への供養を捨て去った者は、地獄へ赴く。

Verse 10

प्रव्रज्यादूषका राजन्ये चैवाश्रमदूषकाः । सखीनां दूषकाश्चैव ते वै निरयगामिनः

王よ、出家の行者をそしる者、王の秩序を汚す者、アーシュラマを乱す者、そして善き友を誹謗する者——そのすべてはまことに地獄へ赴く。

Verse 11

आद्यं पुरुषमीशानं सर्वलोकमहेश्वरम् । न चिंतयंति ये विष्णुं ते वै निरयगामिनः

ヴィシュヌ――原初の御方、主にして万界の大主宰――を観想しない者は、まことに地獄へ赴く。

Verse 12

प्रयाजानां मखानां च कन्यानां सुहृदां तथा । साधूनां च गुरूणां च दूषका निरयगामिनः

副次の供犠と供犠そのもの、また乙女・友・サードゥ（聖者）・師を誹謗する者は、まことに地獄へ赴く。

Verse 13

काष्ठैर्वा शंकुभिर्वापि शून्यैरश्मभिरेव वा । ये मार्गानुपरुंधंति ते वै निरयगामिनः

木片であれ杭であれ、あるいは石などの障害であれ、道を塞ぐ者はまことに地獄へ赴く。

Verse 14

सर्वभूतेष्वविश्वस्ताः कामेनार्तास्तथैव च । सर्वभूतेषु जिह्माश्च ते वै निरयगामिनः

一切の生きものを疑い、欲に苦しめられ、あらゆる衆生に対して欺きをなす者は、まことに地獄へ赴く。

Verse 15

आगतान्भोजनार्थं तु ब्राह्मणान्वृत्तिकर्शितान् । प्रतिषेधं च कुर्वंति ते वै निरयगामिनः

食を求めて訪れたバラモン――生計に苦しみ疲れ果てた者――を拒み退ける者は、まことに地獄に定まる。

Verse 16

क्षेत्रवृत्तिगृहच्छेदं प्रीतिच्छेदं च ये नराः । आशाच्छेदं प्रकुर्वंति ते वै निरयगामिनः

他者の田地・生業・住まいを奪い、さらに愛情の縁を断ち、希望を砕く者どもは、まことに地獄へ赴く。

Verse 17

शस्त्राणां चैव कर्त्तारः शल्यानां धनुषां तथा । विक्रेतारश्च राजेंद्र नरा निरयगामिनः

王の中の王よ、槍や弓などの武器を作る者、またそれを売る者は、地獄へ赴く定めである。

Verse 18

अनाथं विक्लवं दीनं रोगार्त्तं वृद्धमेव च । नानुकंपंति ये मूढास्ते वै निरयगामिनः

無依の者、苦悩する者、貧しき者、病み患う者、そして老いた者に憐れみを示さぬ愚か者は、まことに地獄へ赴く。

Verse 19

नियमान्पूर्वमादाय ये पश्चादजितेंद्रियाः । अतिक्रामंति चांचल्यात्ते वै निरयगामिनः

先に戒めの行を受けながら、のちに感官を制し得ず、移ろいの心ゆえにそれを踏み越える者は、まことに地獄へ赴く。

Verse 20

इत्येते कथिता राजन्नरा निरयगामिनः । स्वर्गलोकस्य गंतारो ये जनास्तान्निबोध मे

かくして王よ、地獄へ赴く者どもを語り終えた。今より、天界に至る人々について、我より聞け。

Verse 21

सत्येन तपसा क्षांत्या दानेनाध्ययनेन च । ये धर्ममनुवर्तंते ते नराः स्वर्गगामिनः

真実、苦行、忍耐、布施、そして聖なる学びによって――つねにダルマに従う者たちは、天界へと赴く。

Verse 22

ये च होमपरा ध्यानदेवतार्चनतत्पराः । आददाना महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

また、ホーマ（火供）に励み、瞑想と神の礼拝に専心し、施しを惜しまぬ大いなる魂は、天界に至る。

Verse 23

शुचयश्च शुचौ देशे वासुदेवपरायणाः । पठंति विष्णुं गायंति ते नराः स्वर्गगामिनः

清らかな者が清らかな地に住み、ヴァースデーヴァに帰依し、ヴィシュヌを誦し歌うなら、その人は天界に至る。

Verse 24

मातापित्रोश्च शुश्रूषां ये कुर्वंति सदादृताः । वर्जयंति दिवास्वप्नं ते नराः स्वर्गगामिनः

つねに敬いをもって父母に仕え、昼の眠りを慎む者は、天界に至る。

Verse 25

सर्वहिंसानिवृत्ताश्च साधुसंगाश्च ये नराः । सर्वस्यापि हिते युक्तास्ते नराः स्वर्गगामिनः

あらゆる害を離れ、善き人々と交わり、すべての者の利益に身を捧げる者は、天界に至る。

Verse 26

सर्वलोभनिवृत्ताश्च सर्वसाहाश्च ये नराः । सर्वस्याश्रयभूताश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

あらゆる貪欲を離れ、いかなる試練にも堅忍不動で、すべての者の拠り所となる人々—そのような者は天界へ赴く。

Verse 27

शुश्रूषाभिस्तपोभिश्च गुरूणां मानदा नराः । प्रतिग्रहनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः

師に対し、つつしみ深い奉仕と苦行によって敬意を捧げ、贈り物を受け取ることを慎む人々—その者たちは天界へ定められている。

Verse 28

सहस्रपरिवेष्टारस्तथैव च सहस्रदाः । त्रातारश्च सहस्राणां ते नराः स्वर्गगामिनः

幾千もの人を導き世話をし、また幾千もの施しをなし、幾千もの者を守る人々—そのような者は天界へ赴く。

Verse 29

भयात्पापात्तपाच्छोकाद्दारिद्र्यव्याधिकर्शितान् । विमुंचंति च ये जंतूंस्ते नराः स्वर्गगामिनः

恐れ、罪、苦しみ、悲しみ、貧しさ、病に苛まれる生きとし生けるものを解き放つ人々—その者たちは天界へ定められている。

Verse 30

आत्मस्वरूपवंतश्च यौवनस्थाश्च भारत । ये वै जितेंद्रिया धीरास्ते नराः स्वर्गगामिनः

バーラタよ、自らの真の本性に安住し、若さの盛りにあっても揺るがず、諸感官を制し、沈着で堅固なる者—その者たちはまことに天界を得る。

Verse 31

सुवर्णस्य च दातारो गवां भूमेश्च भारत । अन्नानां वाससां चैव ते नराः स्वर्गगामिनः

おおバーラタよ、黄金・牛・土地を施し、さらに食と衣をも与える者たちこそ、天界に至る。

Verse 32

ये याचिताः प्रहृष्यंति प्रियं दत्वा वदंति च । त्यक्तदानफलेच्छाश्च ते नराः स्वर्गगामिनः

求められれば喜んで与え、愛するものを捧げ、やさしく語り、施しの果報を求める心を捨てた者は、天界へ赴く。

Verse 33

निवेशनानां धान्यानां नराणां च परंतप । स्वयमुत्पाद्य दातारः पुरुषाः स्वर्गगामिनः

おお敵を焼き尽くす者よ、自ら生み出してから施す者——住まい、穀物、さらには人々への助けを与える者——は天界に定まる。

Verse 34

द्विषतामपि ये दोषान्न वदंति कदाचन । कीर्तयंति गुणान्ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

たとえ自分を憎む者についても、決してその過失を語らず、むしろ徳を称える者は、天界に至る。

Verse 35

ये परेषां श्रियं दृष्ट्वा न वितप्यंति मत्सरात् । प्रहृष्टाश्चाभिनंदंति ते नराः स्वर्गगामिनः

他者の繁栄を見ても嫉妬に燃えず、喜びて称え祝う者は、天界に至る。

Verse 36

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च श्रुतिशास्त्रोक्तमेव च । आचरंति महात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

世の務めに励む道（pravṛtti）においても、離欲の道（nivṛtti）においても、大いなる魂の人々はヴェーダとシャーストラの教えのとおりに行ずる；かくのごとき人は天界に至る。

Verse 37

ये नराणां वचो वक्तुं न जानंति च विप्रियम् । प्रियवाक्यैकविज्ञातास्ते नराः स्वर्गगामिनः

人を傷つける言葉を口にすることを知らず、ただ愛語のみで知られる者たち——そのような人は天界へ赴く。

Verse 38

ये नामभागान्कुर्वंति क्षुत्तृष्णा श्रमपीडिताः । हंतकारस्य कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

飢えと渇きと疲労に悩まされながらも、なお定められた聖なる御名の分を修し行う者たち——彼らは救いの叫び「haṃtakāra」の担い手となり、天界へ至る。

Verse 39

वापीकूपतडागानां प्रपानां चैव वेश्मनाम् । आरामाणां च कर्तारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

井戸・階段井戸・池・施水所・宿舎・憩いの林苑を造る者たち——そのような人は天界へ赴く定めである。

Verse 40

असत्येष्वपि ये सत्या ऋजवो नार्जवेष्वपि । रिपुष्वपिहिता ये च ते नराः स्वर्गगामिनः

偽りの中にあっても真実を守る者、曲がりの中にあっても正直を保つ者、そして敵に対してさえ怨みを抑える者——そのような人は天界に至る。

Verse 41

यस्मिन्कस्मिन्कुले जाता बहुपुत्राः शतायुषः । सानुक्रोशाः सदाचारास्ते नराः स्वर्गगामिनः

いかなる家系に生まれようとも、多くの男子と百年の寿命に恵まれ、憐れみ深く正しい行いを守る人々は、天界へと赴く。

Verse 42

कुर्वंत्यवंध्यं दिवसं धर्मेणैकेन सर्वदा । व्रतं गृह्णंति ये नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः

たとえ一つのダルマの行いによってでも日々をむだにせず、常に誓戒（ヴラタ）を受持する者は、天界へと至る。

Verse 43

आक्रोशंतं स्तुवंतं च तुल्यं पश्यंति ये नराः । शांतात्मानो जितात्मानस्ते नराः स्वर्गगामिनः

罵る者と讃える者とを等しく見る人々は、心静かで自らを制し、天界へと赴く。

Verse 44

ये चापि भयसंत्रस्तान्ब्राह्मणांश्च तथा स्त्रियः । सार्थान्वा परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

恐れに震えるバラモンたちや女性、さらには旅の隊商を守り護る者もまた、天界へと至る。

Verse 45

गंगायां पुष्करे तीर्थे गयायां च विशेषतः । पितृपिंडप्रदातारस्ते नराः स्वर्गगामिनः

ガンガーにて、プシュカラの聖なるティールタにて、ことにガヤーにおいて祖霊へピンダを供える者は、天界を得る。

Verse 46

न वशे चेंद्रियाणां च ये नराः संयमस्थिताः । त्यक्तलोभभयक्रोधास्ते नराः स्वर्गगामिनः

感官の支配に屈せず、自己制御に安住し、貪り・恐れ・怒りを捨てた人々——そのような者は天界に至る。

Verse 47

यूका मत्कुणदंशादीन्ये जंतूंस्तुदतस्तनुम् । पुत्रवत्परिरक्षंति ते नराः स्वर्गगामिनः

虱や南京虫、蚊などの生きものが身を刺し噛もうとも、我が子のように守り慈しむ者——その人は天界に至る。

Verse 48

अज्ञानाच्च यथोक्तेन विधिना संचयंति च । सर्वद्वंद्वसहा लोके ते नराः स्वर्गगामिनः

たとえ無知ゆえに定められた作法に従って積み重ねるとしても、世のあらゆる二相（苦楽など）に耐える者——その人は天界に至る。

Verse 49

ये पूताः परदारांश्च कर्मणा मनसा गिरा । रमयंति न सत्वस्थास्ते नराः स्वर्गगामिनः

清らかで自制ある者は、行い・思い・言葉のいずれによっても他人の妻を喜ばせようとはしない——そのような人は天界に至る。

Verse 50

निंदितानि न कुर्वंति कुर्वंति विहितानि च । आत्मशक्तिं विजानंति ते नराः स्वर्गगामिनः

非難される行いをなさず、定められた行いを修める。自らの内なる力を知る者は、天界へと進む。

Verse 51

एवं ते कथितं सर्वं मया तत्त्वेन पार्थिव । दुर्गतिः सद्गतिश्चैव प्राप्यते कर्मभिर्यथा

かくして王よ、私は真実に即してすべてを汝に語った。行い（業）によって、悪しき赴きも善き赴きも得られるのである。

Verse 52

नरः परेषां प्रतिकूलमाचरन्प्रयाति घोरं नरकं सुदारुणम् । सदानुकूलस्य नरस्य जीविनः सुखावहा मुक्तिरदूरसंस्थिता

他者に逆らい害する振る舞いをなす者は、恐るべき、きわめて苛烈な地獄へ赴く。だが常に人に和し善意に生きる者には、安楽をもたらす解脱は遠くない。

Verse 96

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे षण्णवतितमोऽध्यायः

以上をもって、尊き『パドマ・プラーナ』ブーミ・カンダ、ヴェーナ物語中の「グル・ティールタの功徳」およびチャヴァナの事績における第九十六章は終わる。