Adhyaya 79

Verse 1

विशालोवाच । शर्मिष्ठा यस्य वै भार्या देवयानी वरानना । सौभाग्यं तत्र वै दृष्टमन्यथा नास्ति भूपते

ヴィシャーラは言った。「妻がシャルミシュターであり、さらに美顔のデーヴァヤーニー（も妻である）者――その者にのみ吉祥なる幸運が見られる。さもなくば、そうではない、王よ。」

Verse 2

तत्कथं त्वं महाभाग अस्याः कार्यवशो भवेः । सपत्नजेन भावेन भवान्भर्ता प्रतिष्ठितः

それならば、尊き御方よ、いかにして彼女の支配に服し、その命に従って行ずることができようか。汝は夫として確立し、共妻を持つ者の権威と位を備えているのに。

Verse 3

ससर्पोसि महाराज भूतले चंदनं यथा । सर्पैश्च वेष्टितो राजन्महाचंदन एव हि

大王よ、あなたは地上の白檀のごとし。蛇に取り巻かれようとも、まことに白檀は白檀のままである。

Verse 4

तथा त्वं वेष्टितः सर्पैः सपत्नीनामसंज्ञकैः । वरमग्निप्रवेशश्च शिखाग्रात्पतनं वरम्

同じく、共妻という名の『蛇』に巻きつかれるなら、火中に入るほうがましである。さらにましなのは、山の頂から落ちることだ。

Verse 5

रूपतेजः समायुक्तं सपत्नीसहितं प्रियम् । न वरं तादृशं कांतं सपत्नीविषसंयुतम्

たとえ姿と光輝に満ちた愛しき夫であっても、共妻を伴うならばそれは賜物ではない。共妻の争いという『毒』を帯びた恋人は、真の祝福ではない。

Verse 6

तस्मान्न मन्यते कांतं भवंतं गुणसागरम् । राजोवाच । देवयान्या न मे कार्यं शर्मिष्ठया वरानने

それゆえ彼女はあなたを受け入れない、愛しき人よ。あなたが徳の大海であっても。王は言った。「美しき面の者よ、我にデーヴァヤーニーは要らぬ。わたしはシャルミシュターと共にある。」

Verse 7

इत्यर्थं पश्य मे कोशं सत्वधर्मसमन्वितम् । अश्रुबिंदुमत्युवाच । अहं राज्यस्य भोक्त्री च तव कायस्य भूपते

「それゆえ、徳と正義（ダルマ）に満ちたわが宝蔵を見よ」とアシュルビンドゥマティーは言った。「王よ、我は国の果報を受ける者であり、また汝の身そのものを有する者でもある。」

Verse 8

यद्यद्वदाम्यहं भूप तत्तत्कार्यं त्वया ध्रुवम् । इत्यर्थे मम देहि स्वं करं त्वं धर्मवत्सल

王よ、我が言うことはすべて、汝が必ず成し遂げねばならぬ。ゆえにこのため、義（ダルマ）を愛する者よ、承諾のしるしとして汝の手を我に与えよ。

Verse 9

बहुधर्मसमोपेतं चारुलक्षणसंयुतम् । राजोवाच । अन्य भार्यां न विंदामि त्वां विना वरवर्णिनि

王は言った。「多くの徳と吉祥の相を備え、すぐれた美しさをもつ白き肌の佳人よ、汝を除いて他の妻を求めはしない。」

Verse 10

राज्यं च सकलामुर्वीं मम कायं वरानने । सकोशं भुंक्ष्व चार्वंगि एष दत्तः करस्तव

麗しき顔の者よ、国と全大地を、宝蔵とともに、そして我が身そのものとともに受けよ。美しき肢体の者よ、この我が手を汝に婚姻として授ける。

Verse 11

यदेव भाषसे भद्रे तदेवं तु करोम्यहम् । अश्रुबिंदुमत्युवाच । अनेनापि महाभाग तव भार्या भवाम्यहम्

「汝が語ることは何であれ、善き者よ、そのとおりに我は行う。」アシュルビンドゥマティーはさらに言った。「このことによっても、幸いに満ちた者よ、我は汝の妻となろう。」

Verse 12

एवमाकर्ण्य राजेंद्रो हर्षव्याकुललोचनः । गांधर्वेण विवाहेन ययातिः पृथिवीपतिः

これを聞いた王の王は、歓喜に目を揺らしつつ、大地の主ヤヤーティをガンダルヴァ式の婚姻として受け入れた。

Verse 13

उपयेमे सुतां पुण्यां मन्मथस्य नरोत्तम । तया सार्द्धं महात्मा वै रमते नृपनंदनः

人の中の最勝者は、マーンマタの功徳ある娘を妻として迎え、彼女と共にその高貴なる王子はまことに歓び楽しんだ。

Verse 14

सागरस्य च तीरेषु वनेषूपवनेषु च । पर्वतेषु च रम्येषु सरित्सु च तया सह

海辺においても、森と木立においても、麗しき山々においても、また川のほとりにおいても、彼は彼女と共に過ごした。

Verse 15

रमते राजराजेंद्रस्तारुण्येन महीपतिः । एवं विंशत्सहस्राणि गतानि निरतस्य च

王の中の帝、大地の主は若さの勢いを喜び、快楽に没しているうちに二万年が過ぎ去った。

Verse 16

भूपस्य तस्य राजेंद्र ययातेस्तु महात्मनः । विष्णुरुवाच । एवं तया महाराजो ययातिर्मोहितस्तदा

王の王よ、その大いなる魂をもつ統治者ヤヤーティについて、ヴィシュヌは語った。「その時、皇帝ヤヤーティは彼女によって迷わされていた。」

Verse 17

कंदर्पस्य प्रपंचेन इंद्रस्यार्थे महामते । सुकर्मोवाच । एवं पिप्पल राजासौ ययातिः पृथिवीपतिः

賢者よ、カーマの策謀により、インドラの目的のために——スカルマーは語った——かくして、地の主たるピッパラ王ヤヤーティのことが述べられる。

Verse 18

तस्या मोहनकामेन रतेन ललितेन च । न जानाति दिनं रात्रिं मुग्धः कामस्य कन्यया

彼女の惑わす欲情に—快楽と戯れの逢瀬に—心を奪われ、カーマの娘に迷わされた彼は、もはや昼か夜かも分からなくなった。

Verse 19

एकदा मोहितं भूपं ययातिं कामनंदिनी । उवाच प्रणतं नम्रं वशगं चारुलोचना

ある時、麗しい眼をもつカーマナンディニーは、惑わされたヤヤーティ王に語りかけた。王は頭を垂れ、へりくだり、すべて彼女の思うままであった。

Verse 20

अश्रुबिंदुमत्युवाच । संजातं दोहदं कांत तन्मे कुरु मनोरथम् । अश्वमेधमखश्रेष्ठं यजस्व पृथिवीपते

アシュルビンドゥマティーは言った。「愛しき方よ、身ごもる者の切なる願いが私に起こりました。どうかこの望みを叶えてください。大地の主よ、諸祭の最勝たるアシュヴァメーダ（馬祀）を執り行ってください。」

Verse 21

राजोवाच । एवमस्तु महाभागे करोमि तव सुप्रियम् । समाहूय सुतश्रेष्ठं राज्यभोगे विनिःस्पृहम्

王は言った。「そのようにしよう、幸いなる方よ。そなたの最も喜ぶことを成そう。王権の享楽に欲を持たぬ、わが優れた息子を召し寄せる。」

Verse 22

समाहूतः समायातो भक्त्यानमितकंधरः । बद्धांजलिपुटो भूत्वा प्रणाममकरोत्तदा

召されるや、アミタカンダラは篤い信心をもってただちに参上し、合掌して恭しく礼拝した。

Verse 23

तस्याः पादौ ननामाथ भक्त्या नमितकंधरः । आदेशो दीयतां राजन्येनाहूतः समागतः

ついでナミタカンダラは信心に首を垂れ、彼女の御足にひれ伏して言った。「王妃よ、ご命令をお授けください。あなたに召され、ここに参りました。」

Verse 24

किं करोमि महाभाग दासस्ते प्रणतोस्मि च । राजोवाच । अश्वमेधस्य यज्ञस्य संभारं कुरु पुत्रक

「何をいたしましょう、幸いに満ちたお方よ。私はあなたの僕、あなたに礼拝いたします。」王は言った。「我が子よ、アシュヴァメーダ（馬祀）の祭儀の備えを整えよ。」

Verse 25

समाहूय द्विजान्पुण्यानृत्विजो भूमिपालकान् । एवमुक्तो महातेजाः पूरुः परमधार्मिकः

清らかな二度生まれの者たち、祭官（リトヴィジュ）および国土の諸王を召集し、かくして大いなる光輝を備え、至上に法にかなうプールが告げられた。

Verse 26

सर्वं चकार संपूर्णं यथोक्तं तु महात्मना । तया सार्धं स जग्राह सुदीक्षां कामकन्यया

彼は大いなる魂の者の言葉どおり、すべてを完全に成し遂げた。そしてそのカーマの乙女とともに、すぐれた灌頂の入門（スディークシャー）を受けた。

Verse 27

अश्वमेधयज्ञवाटे दत्वा दानान्यनेकधा । ब्राह्मणेभ्यो महाराज भूरिदानमनंतकम्

大王よ、彼はアシュヴァメーダ（馬祀）の祭場において、バラモンたちへ種々の布施を施し、尽きることなき豊かな施与を成し遂げた。

Verse 28

दीनेषु च विशेषेण ययातिः पृथिवीपतिः । यज्ञांते च महाराजस्तामुवाच वराननाम्

また、とりわけ貧しき者への施しにおいて、地を治める王ヤヤーティは最も勝れていた。祭儀の終わりに、大王はその美顔の彼女に語りかけた。

Verse 29

अन्यत्ते सुप्रियं बाले किं करोमि वदस्व मे । तत्सर्वं देवि कर्तास्मि साध्यासाध्यं वरानने

愛しき乙女よ、ほかに何が最も喜ばしいのか、わたしは何をなすべきか告げよ。女神よ、美しき面の方よ、易きことも難きことも、すべて成し遂げよう。

Verse 30

सुकर्मोवाच । इत्युक्ता तेन सा राज्ञा भूपालं प्रत्युवाच ह । जातो मे दोहदो राजंस्तत्कुरुष्व ममानघ

スカルマーは言った。かの王にそう告げられると、彼女は統治者に答えた。「王よ、わたしの内に一つの切なる願いが生じました。どうか叶えてください、罪なきお方よ。」

Verse 31

इंद्रलोकं ब्रह्मलोकं शिवलोकं तथैव च । विष्णुलोकं महाराज द्रष्टुमिच्छामि सुप्रियम्

インドラの世界、ブラフマーの世界、そしてシヴァの世界を見たいのです。さらにヴィシュヌの世界も。大王よ、わが愛しきお方よ。

Verse 32

दर्शयस्व महाभाग यदहं सुप्रिया तव । एवमुक्तस्तयाराजातामुवाचससुप्रियाम्

「お示しください、まことに幸いなるお方よ。わたしはあなたにとって最も愛しい者なのです。」彼女にそう告げられ、王は愛妃に語りかけた。

Verse 33

साधुसाधुवरारोहेपुण्यमेवप्रभाषसे । स्त्रीस्वभावाच्चचापल्यात्कौतुकाच्चवरानने

「善いかな、善いかな、気高く優雅に歩む貴婦人よ——あなたの言葉はただ功徳にかなう。されど、美しき面差しの方よ、女の性ゆえに——移ろいやすさと、ただの好奇心とによって——（この言が出た／この事が起こった）。」

Verse 34

यत्तवोक्तं महाभागे तदसाध्यं विभाति मे । तत्साध्यं पुण्यदानेन यज्ञेन तपसापि च

大いに幸いなる方よ、あなたの言は私には成し難く思われる。されど、功徳ある布施によって、また祭祀（ヤジュニャ）によって、さらに苦行（タパス）によっても、それは成就し得る。

Verse 35

अन्यथा न भवेत्साध्यं यत्त्वयोक्तं वरानने । असाध्यं तु भवत्या वै भाषितं पुण्यमिश्रितम्

美しき面差しの方よ、あなたの言は他の道では成し得ない。されど、その言葉は——たとえ不可能に見えても——まことに功徳を帯び、吉祥の力を宿している。

Verse 36

मर्त्यलोकाच्छरीरेण अनेनापि च मानवः । श्रुतो दृष्टो न मेद्यापि गतः स्वर्गं सुपुण्यकृत्

この死すべき世の人身をもってして、私は今日に至るまで、いかに功徳深き者であれ、天界へ赴いた人を聞いたことも見たこともない。

Verse 37

ततोऽसाध्यं वरारोहे यत्त्वया भाषितं मम । अन्यदेव करिष्यामि प्रियं ते तद्वद प्रिये

それゆえ、麗しき腰の君よ、そなたが我に語ったことは成し難い。ならば別のことをして汝を喜ばせよう—愛しき者よ、それが何か告げよ。

Verse 38

देव्युवाच । अन्यैश्च मानुषै राजन्न साध्यं स्यान्न संशयः । त्वयि साध्यं महाराज सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

女神は言った。「王よ、他の人々には成し得ぬこと—疑いはない。だが汝によっては成就する、大王よ。まことに、まことに我は告げる。」

Verse 39

तपसा यशसा क्षात्रै र्दानैर्यज्ञैश्च भूपते । नास्ति भवादृशश्चान्यो मर्त्यलोके च मानवः

王よ、苦行（タパス）、名声、クシャトリヤの武勇、布施、そして祭祀によって見ても、この死すべき世に汝に等しき人は他にない。

Verse 40

क्षात्रं बलं सुतेजश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । तस्मादेवं प्रकर्तव्यं मत्प्रियं नहुषात्मज

クシャトリヤの威力、力、そして高貴なる光輝—そのすべては汝に宿る。ゆえにこのとおりに行え、ナフシャの子よ。これは我にとって愛しきこと。

Verse 79

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे एकोनाशीतितमोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』ブーミ・カンダにおける第七十九章は終わる—ヴェーナの説話、母と父の聖なるティールタの叙述、そしてヤヤーティの物語の章である。