Previous Verse
Next Verse

Padma Purana — Bhumi Khanda, Shloka 18

Diti’s Lament

On the Fall of the Daityas and the Futility of Grief

नाशितं मर्दितं सर्वं द्रावितं विकलीकृतम् । स्वैरर्चिभिर्यथा वह्निस्तृणानि ज्वालयेद्वने

nāśitaṃ marditaṃ sarvaṃ drāvitaṃ vikalīkṛtam | svairarcibhiryathā vahnistṛṇāni jvālayedvane

すべては滅ぼされ、打ち砕かれ、散らされ、無力へと落とされた。まるで森の火が、自らの燃え盛る炎で枯れ草を焼き尽くすように。

नाशितम्destroyed
नाशितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√नश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (PPP), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘नष्टं कृतम्’
मर्दितम्crushed; beaten
मर्दितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√मृद्/√मर्द् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (PPP), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘पीडितम्/मर्दितम्’
सर्वम्everything; the whole
सर्वम्:
Karma (Patient/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समष्टिवाचकः
द्रावितम्driven away; made to flee
द्रावितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√द्रु (धातु) (प्रेरणे)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (PPP), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
विकलीकृतम्disabled; rendered helpless
विकलीकृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + कली (प्रातिपदिक) + √कृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (PPP), नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘विकलम् कृतम्’
स्वैःwith its own
स्वैः:
Karana (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (अर्चिभिः)
अर्चिभिःflames; rays
अर्चिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), बहुवचनम्
यथाas; just as
यथा:
Sambandha (Comparison)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम् (comparative particle)
वह्निःfire
वह्निः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तृणानिblades of grass
तृणानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
ज्वालयेत्would set ablaze
ज्वालयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्वल् (धातु) (प्रेरणे)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्

Unspecified (narrative voice within Bhūmi-khaṇḍa; exact dialogue speaker not provided in the input)

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: bhayanaka

Type: forest

Sandhi Resolution Notes: स्वैरर्चिभिर्यथा = स्वैः + अर्चिभिः + यथा; वह्निस्तृणानि = वह्निः + तृणानि; ज्वालयेद्वने = ज्वालयेत् + वने

FAQs

A forest fire igniting dry grasses is used as a simile for total and unstoppable ruin—everything becomes crushed, dissolved, and incapacitated.

It conveys the idea of overwhelming consequences—when destructive forces (often read as karma, time, wrath, or calamity) arise, they can rapidly consume what is fragile, like dry grass before fire.

None are explicitly named in this shloka; it functions primarily as a vivid metaphor within the chapter’s narrative context.