Adhyaya 109

Verse 1

कुंजल उवाच । प्रणिपत्य प्रसाद्यैव वशिष्ठं तपतां वरम् । आमंत्र्य निर्जगामाथ बाणपाणिर्धनुर्धरः

クンジャラは言った。「苦行者の中の最勝者ヴァシシュタに伏して礼拝し、しかるべく歓ばせたのち、弓を執る者は矢を手にして別れを告げ、やがて立ち去った。」

Verse 2

एणस्य मांसं सुविपाच्यभोजितं बालस्तया रक्षित एव बुद्ध्या । आयोः सुपुत्रः सगुणः सुरूपो देवोपमो देवगुणैश्च युक्तः

羚羊の肉をよく煮て食べさせたゆえに、その子は彼女の賢き決意によってまことに守られた。かくしてアーユは、徳に満ち、姿麗しく、神にも比すべき、神性の資質を具えた優れた子を得た。

Verse 3

तेनैव मांसेन सुसंस्कृतेन मृष्टेन पक्वेन रसानुगेन । तमेव दैत्यं परिभाष्य सूदो दुष्टं सुहर्षेण व्यभोजयत्तदा

そののち、同じ肉を—よく整え、清め、火を通し、味にかなうよう調えたそれを—料理人はその邪悪なダイティヤに言葉をかけ、喜びをもってその時に供した。

Verse 4

बुभुजे दानवो मांसं रसस्वादुसमन्वितम् । हर्षेणापि समाविष्टो जगामाशोकसुंदरीम्

ダーナヴァは、甘美なる味わいに満ちたその肉を食した。歓喜に包まれ、彼はやがてアショーカスンダリーのもとへ赴いた。

Verse 5

तामुवाच ततस्तूर्णं कामोपहतचेतनः । आयुपुत्रो मया भद्रे भक्षितः पतिरेव ते

その時、欲望に心を奪われた彼は、急いで彼女に言った。「おお、幸運な者よ。私はアーユの息子を食らってしまった。まさにそなたの夫であった者を。」

Verse 6

मामेव भज चार्वंगि भुंक्ष्व भोगान्मनोनुगान् । किं करिष्यसि तेन त्वं मानुषेण गतायुषा

私だけを愛せよ、美しき肢体を持つ者よ。心のままに快楽を楽しめ。寿命の尽きたその人間になど、何の意味があろうか。

Verse 7

प्रत्युवाच समाकर्ण्य शिवकन्या तपस्विनी । भर्ता मे दैवतैर्दत्तो अजरो दोषवर्जितः

これを聞いて、シヴァ神の苦行する娘は答えた。「神々が私に夫を授けてくださいました。彼は老いることなく、欠点もないお方です。」

Verse 8

तस्य मृत्युर्न वै दृष्टो देवैरपि महात्मभिः । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं दानवो दुष्टचेष्टितः

「偉大なる神々でさえ、彼の死を見てはおりません。」その言葉を聞いて、邪悪な行いをする悪魔は反応した。

Verse 9

तामुवाच विशालाक्षीं प्रहस्यैव पुनः पुनः । अद्यैव भक्षितं मांसमायुपुत्रस्य सुंदरि

何度も高笑いしながら、彼はその大きな瞳の美女に言った。「おお、美しき人よ。今日まさに、アーユの息子の肉は食らわれたのだ。」

Verse 10

जातमात्रस्य बालस्य नहुषस्य दुरात्मनः । एवमाकर्ण्य सा वाक्यं कोपं चक्रे सुदारुणम्

那富沙についてのその言葉を聞くや――生まれたばかりの幼子でありながら心は邪悪――彼女はこの上なく恐ろしい怒りにとらわれた。

Verse 11

प्रोवाच सत्यसंस्था सा तपसा भाविता पुनः । तप एव मया तप्तं मनसा नियमेन वै । आयुसुतश्चिरायुश्च सत्येनैव भविष्यति

真実に安住する彼女は、苦行により力を得て再び語った。「わたしが修したのはただタパスのみ――心において、戒めの自制によって。わが子アーユスータは、ただ真実によって長寿となる。」

Verse 12

इतो गच्छ दुराचार यदि जीवितुमिच्छसि । अन्यथा त्वामहं शप्स्ये पुनरेव न संशयः

生きたいならここから去れ、悪しき者よ。さもなくば、わたしは再び汝を呪う——疑いはない。

Verse 13

एवमाकर्णितं तस्याः सूदेन नृपतिं प्रति । परित्यज्य महाराज एतामन्यां समाश्रय

彼女の言葉をこのように聞き終えると、スータは王に告げた。「大王よ、この女を捨て、他の者に帰依せよ（すなわち別の妃を迎えよ）。」

Verse 14

सूदेन प्रेषितो दैत्यः स हुंडः पापचेतनः । निर्जगाम त्वरायुक्तः स स्वां भार्यां प्रियां प्रति

スーダに遣わされ、罪深き心をもつその魔族フンダは、ただちに急ぎ立ち、己が愛する妻のもとへ向かった。

Verse 15

चेष्टितं नैव जानाति दास्या सूदेन यत्कृतम् । तस्यै निवेदितं सर्वं प्रियायै वृत्तमेव च

彼女は、御者が侍女を介して行ったその行いをまったく知らない。だが、すべては彼女に—まさに一部始終が—彼の愛しき人へと告げられた。

Verse 16

सूत उवाच । अशोकसुंदरी सा च महता तपसा किल । दुःखशोकेन संतप्ता कृशीभूता तपस्विनी

スータは語った。「そのアショーカスンダリーは、まことに大いなる苦行を修したという。悲嘆と憂いに焼かれ、修行の女はやせ細っていった。」

Verse 17

चिंतयंती प्रियं कांतं तं ध्यायति पुनः पुनः । किं न कुर्वंति वै दैत्या उपायैर्विविधैरपि

愛する夫を思い、彼女は幾度も幾度もその人を観想する。ダイティヤたちは、さまざまな策を弄して、いったい何をしないというのか。

Verse 18

उपायज्ञाः सदा बुद्ध्या उद्यमेनापि सर्वदा । वर्तंते दनुजश्रेष्ठा नानाभावैश्च सर्वदा

策に通じ、常に知恵と努力を尽くして、ダーナヴァのうち最勝の者たちは、さまざまな姿と手段で絶えず事を運ぶ。

Verse 19

मायोपायेन योगेन हृताहं पापिना पुरा । तथा स घातितः पुत्र आयोश्चैव भविष्यति

かつて私は、罪深き者に幻惑の策でさらわれた。同じように、その子もまた討たれ、その寿命もまた尽きるであろう。

Verse 20

यं दृष्ट्वा दैवयोगेन भवितारमनामयम् । उद्यमेनापि पश्येत किं वा नश्यति वा न वा

天のめぐり合わせによって、病なき者となるべく定められたその人を見たとしても、なお自らの努力をもって見守りつつ思うべきである――「何かが失われるのか、あるいは失われないのか」と。

Verse 21

किं वा स उद्यमः श्रेष्ठः किं वा तत्कर्मजं फलम् । भाविभावः कथं नश्येत्ततो वेदः प्रतिष्ठति

そもそも最上の精進とは何か、またその行いから生まれる果報とは何か。定められた出来事はいかにして滅し得ようか。ここにヴェーダの権威は確立される。

Verse 22

विशेषो भावितो देवैः स कथं चान्यथा भवेत् । एवमेवं महाभागा चिंतयंती पुनः पुनः

「神々によって特別の結末がもたらされたのだ。どうして別のあり方になろうか。」その高貴な婦人は、このように幾度も幾度も思い巡らした。

Verse 23

किन्नरो विद्वरो नाम बृहद्वंशोमहातनुः । सनाभ्योर्धनरः कायः पक्षाभ्यां हि विवर्जितः

ヴィドヴァラという名のキンナラがいた。肩幅広く、たくましい巨躯である。臍より上は人の身で、まことに翼を持たなかった。

Verse 24

द्विभुजो वंशहस्तस्तु हारकंकणशोभितः । दिव्यगंधानुलिप्तांगो भार्यया सह चागतः

彼は二臂で、手に竹の杖を携え、首飾りと腕輪に飾られ、身には天なる香を塗り、妻とともに到来した。

Verse 25

तामुवाच निरानंदां स सुतां शंकरस्यहि । किमर्थं चिंतसे देवि विद्वरं विद्धि चागतम्

喜びを失ったシャンカラの娘を見て、彼は言った。「女神よ、なぜ憂えるのか。学識高くすぐれた人が到来したと知りなさい。」

Verse 26

किन्नरं विष्णुभक्तं मां प्रेषितं देवसत्तमैः । दुःखमेवं न कर्तव्यं भवत्या नहुषं प्रति

私はキンナラ、ヴィシュヌの帰依者であり、最勝の神々に遣わされた者。あなたはこのようにナフシャに苦しみを与えてはならない。

Verse 27

हुंडेन पापचारेण वधार्थं तस्य धीमतः । कृतमेवाखिलं कर्म हृतश्चायुसुतः शुभे

吉祥なる御方よ、罪深き振る舞いのフンダによって、あの賢者を殺すための一切の企てはすでに行われ、さらにアーユの子も奪い去られた。

Verse 28

स तु वै रक्षितो देवैरुपायैर्विविधैरपि । हुंड एवं विजानाति आयुपुत्रो हृतो मया

「だが彼はまことに諸神に守られ、さまざまな策によっても護られていた。そこでフンダは悟った。『アーユの子は私が奪い去ったのだ』と。」

Verse 29

भक्षितस्तु विशालाक्षि इति जानाति वै शुभे । भवतां श्रावयित्वा हि गतोसौ दानवोऽधमः

「まことに、大いなる眼をもつ吉祥なる御方よ、彼は知って（こう言うだろう）。『私は喰らわれた』と。あなたがたにそれを告げたのち、あの卑しき魔は去って行った。」

Verse 30

स्वेनकर्मविपाकेन पुण्यस्यापि महायशाः । पूर्वजन्मार्जितेनैव तव भर्त्ता स जीवति

おお、名声高き方よ。彼自身の業の果が熟したゆえに――たとえ福徳の業であっても――あなたの夫はなお生きており、ただ前生に積んだ功徳によって支えられている。

Verse 31

पुण्यस्यापि बलेनैव येषामायुर्विनिर्मितम् । स्वर्जितस्य महाभागे नाशमिच्छंति घातकाः

おお、幸いなる方よ。福徳の力のみによって寿命が形づくられた者については、たとえ殺人者であっても、自ら積み得たものの滅びを望まない。

Verse 32

दुष्टात्मानो महापापाः परतेजोविदूषकाः । तेषां यशोविनाशार्थं प्रपंचंति दिने दिने

邪悪な心をもち大罪を負い、他者の光輝を汚す者どもは、その名声を滅ぼさんとして日ごとに策謀をめぐらす。

Verse 33

नानाविधैरुपायैस्ते विषशस्त्रादिभिस्ततः । हंतुमिच्छंति तं पुण्यं पुण्यकर्माभिरक्षितम्

それから彼らは、毒や武器などさまざまな手段でその義なる人を殺そうとしたが、彼は自らの福徳の業によって守られていた。

Verse 34

पापिनश्चैव हुंडाद्या मोहनस्तंभनादिभिः । पीडयंति महापापा नानाभेदैर्बलाविलैः

また、フンダ族などの罪深き者ども、きわめて邪悪な者たちは、迷妄や金縛りなどによって人々を苦しめ、強引で欺きに満ちたさまざまな手段を用いる。

Verse 35

सुकृतस्य प्रयोगेण पूर्वजन्मार्जितेन हि । पुण्यस्यापि महाभागे पुण्यवंतं सुरक्षितम्

まことに、前生に積んだ功徳のはたらきによって、ああ大いに幸いなる者よ、徳ある人でさえその功徳そのものに守られ護られる。

Verse 36

वैफल्यं यांति तेषां वै उपायाः पापिनां शुभे । यंत्रतंत्राणि मंत्राश्च शस्त्राग्निविषबंधनाः

おお吉祥なる者よ、罪ある者どものあらゆる企てはまことに空しく帰す。器具と儀礼であれ、真言であれ、武器・火・毒・拘禁による試みであれ。

Verse 37

रक्षयंति महात्मानं देवपुण्यैः सुरक्षितम् । कर्तारो भस्मतां यांति स वै तिष्ठति पुण्यभाक्

諸天の功徳は、大いなる魂を護る。彼は神聖なる徳により堅く守られている。加害者は灰と化し、彼は功徳の分け前を得る者として確立して留まる。

Verse 38

आयुपुत्रस्य वीरस्य रक्षका देवताः शुभे । पुण्यस्य संचयं सर्वे तपसां निधिमेव तु

おお吉祥なる御方よ、アーユの勇士たる子を守るのは諸天そのものである。彼は苦行（tapas）の宝庫であり、まことにあらゆる功徳の集積である。

Verse 39

तस्माच्च रक्षितो वीरो नहुषो बलिनां वरः । सत्येन तपसा तेन पुण्यैश्च संयमैर्दमैः

それゆえ、勇士ナフシャは—力ある者の中の第一—その人の真実と苦行（tapas）、そして功徳ある制御・戒め・自制によって守られた。

Verse 40

मा कृथा दारुणं दुःखं मुंच शोकमकारणम् । स हि जीवति धर्मात्मा मात्रा पित्रा विना वने

そのような恐ろしい悲しみに身を任せてはなりません。理由なき嘆きを捨てなさい。あの法にかなう魂の者はまことに生きており、父母なくして森に住んでいるのです。

Verse 41

तपोवनेव सत्येकस्तपस्वि परिपालितः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञो धनुर्वेदस्य पारगः

苦行の森には、サティエカという一人の修行者がいた。手厚く育まれ守られ、ヴェーダとヴェーダーンガの真理を知り、さらにダヌルヴェーダ（弓術の聖学）を究めていた。

Verse 42

यथा शशी विराजेत स्वकलाभिः स्वतेजसा । तथा विराजते सोऽपि स्वकलाभिः सुमध्यमे

月が自らの光と自らの満ち欠けによって麗しく輝くように、彼もまた自らの徳と才を具えて輝くのです――細腰の方よ。

Verse 43

विद्याभिस्तु महापुण्यैस्तपोभिर्यशसा तथा । राजते परवीरघ्नो रिपुहा सुरवल्लभः

至上の功徳ある学知と苦行と名声とに飾られて、彼は輝く――敵の勇士を討ち、仇を滅ぼし、神々に愛される者として。

Verse 44

हुंडं निहत्य दैत्येंद्रं त्वामेवं हि प्रलप्स्यते । त्वया सार्द्धं स्त्रिया चैव पृथिव्यामेकभूपतिः

アスラの王フンダ（Huṇḍa）を討ち倒したのち、彼は必ずこのようにあなたに語るでしょう。「あなたと——そしてこの女とともに——彼は大地にただ一人の王となる」と。

Verse 45

भविष्यति महायोगी यथा स्वर्गे तु वासवः । त्वं तस्मात्प्राप्स्यसे भद्रे सुपुत्रं वासवोपमम्

彼は天界のヴァーサヴァ（インドラ）のごとく、大いなるヨーギーとなるであろう。ゆえに、吉祥なる汝は、ヴァーサヴァに比肩する立派な子を得る。

Verse 46

ययातिं नामधर्मज्ञं प्रजापालनतत्परम् । तथा कन्याशतं चापि रूपौदार्यगुणान्वितम्

ヤヤーティという（王）がいた。彼はダルマを知り、民を守ることに専心していた。また、美しさと寛大さと徳を備えた百人の乙女たちもいた。

Verse 47

यासां पुण्यैर्महाराज इंद्रलोकं प्रयास्यति । इंद्रत्वं भोक्ष्यते देवि नहुषः पुण्यविक्रमः

大王よ、それらの功徳によって、徳の威力により雄々しきナフシャはインドラ界へ赴く。女神よ、彼はインドラそのものの王権を享受するであろう。

Verse 48

ययातिर्नाम धर्मात्मा आत्मजस्ते भविष्यति । प्रजापालो महाराजः सर्वजीवदयापरः

汝にはヤヤーティと名づけられる法なる子が生まれる。大王よ、彼は民を守り、あらゆる生きとし生けるものへの慈悲に尽くす者となる。

Verse 49

तस्य पुत्रास्तु चत्वारो भविष्यंति महौजसः । बलवीर्यसमोपेता धनुर्वेदस्य पारगाः

彼には大いなる気力を備えた四人の子が生まれる。力と勇猛を具え、弓術の学において彼岸に達した者たちである。

Verse 50

प्रथमश्च तुरुर्नाम पुरुर्नाम द्वितीयकः । उरुर्नाम तृतीयश्च चतुर्थो वीर्यवान्यदुः

第一はトゥル（Turu）と名づけられ、第二はプル（Puru）、第三はウル（Uru）。そして第四は、彼らの言によれば、剛勇なるヤドゥ（Yadu）であった。

Verse 51

एवं पुत्रा महावीर्यास्तेजस्विनो महाबलाः । भविष्यंति महात्मानः सर्वतेजः समन्विताः

かくしてその子らは大いなる武勇を備え、光り輝き、力は甚だ強く、偉大なる魂をもち、あらゆる威光に満ちるであろう。

Verse 52

यदोश्चैव सुता वीराः सिंहतुल्यपराक्रमाः । तेषां नामानि भद्रं ते गदतः शृणु सांप्रतम्

またヤドゥの子らは勇猛なる英雄で、その武威は獅子に等しかった。いま、幸いなる者よ、私がその名を語るゆえ、聞きなさい。

Verse 53

भोजश्च भीमकश्चापि अंधकः कुञ्जरस्तथा । वृष्णिर्नाम सुधर्मात्मा सत्याधारो भविष्यति

ボージャ（Bhoja）とビー マカ（Bhīmaka）、さらにアンダカ（Andhaka）とクンジャラ（Kuñjara）。またヴリシュニ（Vṛṣṇi）と名づけられる者も現れ、正しき性をもち、真実に立脚するであろう。

Verse 54

षष्ठस्तु श्रुतसेनश्च श्रुताधारस्तु सप्तमः । कालदंष्ट्रो महावीर्यः समरे कालजिद्बली

第六はシュルタセーナ（Śrutasena）、第七はシュルターダーラ（Śrutādhāra）。カ―ラダンシュトラ（Kāladaṃṣṭra）は大いなる武勇を備え、戦場にて死（時）をも征する強者であった。

Verse 55

यदोः पुत्रा महावीर्या यादवाख्या वरानने । तेषां तु पुत्राः पौत्रास्ते भविष्यंति सहस्रशः

麗しき御顔の方よ、勇猛なるヤドゥの子らはヤーダヴァと呼ばれ、そこから子と孫が幾千にも生まれ出るであろう。

Verse 56

एवं नहुषवंशो वै तव देवि भविष्यति । दुःखमेवं परित्यज्य सुखेनानुप्रवर्तय

かくして、女神よ、ナフシャの系譜はまことに汝のものとなる。ゆえにこの悲しみを捨て、安らぎのうちに進みゆけ。

Verse 57

समेष्यति महाप्राज्ञस्तव भर्ता शुभानने । निहत्य दानवं हुंडं त्वामेवं परिणेष्यति

吉祥なる御顔の方よ、最も賢きあなたの夫は来たる。魔フンダ（Huṇḍa）を討ち滅ぼしたのち、このようにして汝を娶るであろう。

Verse 58

दुःखजातानि सोष्णानि नेत्राभ्यां हि पतंति च । अश्रूणि चेंदुमत्याश्च संमार्जयति मानदः

悲しみより生まれ、なお温かき涙がその眼より落ちた。マーナダはインドゥマティーの涙をやさしく拭い去った。

Verse 59

आयोश्च दुःखमुद्धृत्य स्वकुलं तारयिष्यति । सुखिनं पितरं कृत्वा प्रजापालो भविष्यति

彼は苦しむ者の苦患を取り除き、自らの一族を救い渡す。祖先を喜ばせ、ついには民を護る守護者となる。

Verse 60

एतत्ते सर्वमाख्यातं देवानां कथनं शुभे । दुःखं शोकं परित्यज्य सुखेन परिवर्त्तय

吉祥なる者よ、我はすべてを汝に語り終えた――これはデーヴァ（神々）の語りし由来である。憂いと嘆きを捨て、安らかに歓喜へと向かいなさい。

Verse 61

अशोकसुंदर्युवाच । कदा ह्येष्यति मे भर्त्ता विहितो दैवतैर्यदि । सत्यं वद स्वधर्मज्ञ मम सौख्यं विवर्द्धय

アショーカスンダリーは言った。「もし神々（デーヴァ）がまことに我が夫を定め給うたのなら、我が夫君はいつ来られるのでしょう。真実を語ってください、己がダルマを知るお方よ。わたしの幸いを増し給え。」

Verse 62

विद्वर उवाच । अचिराद्द्रक्ष्यसि भर्तारं त्वमेवं शृणु सुंदरि । एवमुक्त्वा जगामाथ गंधर्वो विबुधालयम्

ヴィドヴァラは言った。「ほどなく汝は夫君にまみえるであろう。美しき者よ、かく聞きなさい。」そう語ると、ガンダルヴァは神々の住処へと去った。

Verse 63

अशोकसुंदरी सा च तपस्तेपे हि तत्र वै । कामं क्रोधं परित्यज्य लोभं चापि शिवात्मजा

そしてアショーカスンダリーはまさにその地でタパス（苦行）を修し、欲望と怒り、さらに貪りを捨て去った――シヴァの御娘である彼女は。

Verse 109

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नाहुषाख्याने नवाधिकशततमोऽध्यायः

かくして『シュリー・パドマ・プラーナ』第二部ブーミ・カンダにおける、ヴェーナの説話、グル・ティールタの功徳讃、チャヴァナの物語、ならびにナフシャの記述を含む、第百九章はここに終わる。