Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 2›Shloka 45
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 45

Tithi-vicara

Determination of Tithi for Fasts, Parana, and Pitri Rites

Devanagari script

दत्तं जप्तं हुतं स्नातं तथा पूजा कृता हरेः । तिथौ विद्धे क्षयं याति तमः सूर्योदये यथा ॥ ४५ ॥

Transliteration

dattaṃ japtaṃ hutaṃ snātaṃ tathā pūjā kṛtā hareḥ | tithau viddhe kṣayaṃ yāti tamaḥ sūryodaye yathā || 45 ||

Translation

布施、真言のジャパ、火供（ホーマ）、儀礼の沐浴、そしてハリ（Hari）への礼拝でさえも――「穿たれた」ティティ（tithi-viddha・不浄／欠けた月日）に行えば、すべては滅し、日の出に闇が消えるがごとし。

Word by Word
दत्तम्(that which is) given; gift/charity
दत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
जप्तम्(that which is) recited; japa
जप्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजप् (धातु) → जप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त
हुतम्(that which is) offered in fire; oblation
हुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहु (धातु) → हुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त
स्नातम्(that which is) bathed; bathing/ablution
स्नातम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्ना (धातु) → स्नात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त
तथाand likewise; so
तथा:
Sambandha/Upapada (सम्बन्ध/उपपद)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पूजाworship
पूजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृताdone/performed
कृता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; ‘पूजा’ इति विशेषणम्
हरेःof Hari (Vishnu)
हरेः:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
तिथौon the lunar day (tithi)
तिथौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
विद्धेwhen (it is) pierced/afflicted (i.e., viddhā tithi)
विद्धे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविध् (धातु) → विद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘तिथौ’ इति विशेषणम्
क्षयम्destruction; loss
क्षयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
यातिgoes; reaches
याति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तमःdarkness
तमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सूर्योदयेat sunrise
सूर्योदये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसूर्य-उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूर्यस्य उदयः)
यथाjust as
यथा:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (comparative particle)
Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
H
Hari
V
Vishnu

FAQs

It teaches that spiritual acts gain full merit only when performed with proper sacred timing (tithi-śuddhi); if the tithi is “viddha” (defectively overlapping/impure), the intended fruit is lost.

Even Hari’s worship should be aligned with dharmic order; devotion is not merely emotion but disciplined practice that respects vrata timing and scriptural injunctions.

Kalpa and Jyotiṣa: correct ritual procedure and calendrical computation of tithi (including avoidance of tithi-viddha) to ensure rites like dāna, japa, homa, snāna, and pūjā bear fruit.

←Previous Verse
Next Verse→