Shloka 24

The Liberation of the Lizard

Godhā-vimukti

Devanagari script

ततोऽहं प्रणता भूत्वा पद्भ्यां न्यस्यांगलीयकम् । मृदुकांचनसंभूतं अतिरिक्तप्रभान्वितम् ॥ २४ ॥

Transliteration

tato'haṃ praṇatā bhūtvā padbhyāṃ nyasyāṃgalīyakam | mṛdukāṃcanasaṃbhūtaṃ atiriktaprabhānvitam || 24 ||

Translation

それから私は恭しく礼拝し、彼の御足もとに指輪を捧げ置いた――柔らかな黄金から成り、格別の光輝を帯びたものであった。

Word by Word

• ततः: then/thereupon
• ततः: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• प्रणता: bowed down
• प्रणता: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्तृ-स्त्रीलिङ्ग-रूपेण ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भू (धातु) + क्त्वा (कृदन्त/अव्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)

• पद्भ्याम्: with (my) feet
• पद्भ्याम्: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: पद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), द्विवचन

• न्यस्य: having placed
• न्यस्य: Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नि-आस्/न्यस् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त/अव्यय)
• Form: ल्यपन्त अव्यय (Gerund), ‘निक्षिप्य/स्थापयित्वा’

• अङ्गुलीयकम्: a ring
• अङ्गुलीयकम्: Karma (कर्म/Object of न्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अङ्गुलीयक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• मृदु-काञ्चन-सम्भूतम्: made of soft gold
• मृदु-काञ्चन-सम्भूतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृदु (प्रातिपदिक) + काञ्चन (प्रातिपदिक) + सम्-भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास; ‘मृदुकाञ्चनात् सम्भूतम्’ इति; क्तान्त विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अङ्गुलीयकम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• अतिरिक्त-प्रभा-अन्वितम्: endowed with extraordinary splendor
• अतिरिक्त-प्रभा-अन्वितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतिरिक्त (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/क्तान्त)
• Form: तत्पुरुष-समास; ‘अतिरिक्तया प्रभया अन्वितम्’ इति; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अङ्गुलीयकम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Narrator (first-person voice within the Narada Purana narration; traditionally transmitted by Suta in Purana recitation)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights bhakti expressed as humility (praṇāma) and service (pāda-sevā), where even a simple offering becomes spiritually meaningful when placed reverently at the feet of the revered one.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as an embodied act—bowing and offering—signifying surrender, gratitude, and honoring the divine or saintly presence through respectful giving.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Primarily kalpa-based ritual etiquette is implied: proper gestures of reverence (praṇāma) and the correct manner of making an offering (nyāsa at the feet) in a sacred setting.