Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā
सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥
sapāpago'rko jāyo vā paravīryaprasūtikṛt | pāpabhasthau pāpakheṭaiḥ sūryārghānatrikoṇagau || 73 ||
太陽(アルカ)が罪業の凶勢と合するとき、人を「ジャーヤ」(他に従属し支配される者)となし、あるいは他人の男の力によって子が授かることを示す。また凶星が凶所に在り、日月が太陽のアルガ(術数上の区分)の三角位にあるときも、同様の結果が示される。
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: bhayanaka
Secondary Rasa: karuna
It frames worldly suffering and social/sexual disorder as karmic outcomes indicated through Jyotiṣa, reminding the seeker that pāpa (sinful karma) has recognizable signs and should be countered by dharma, restraint, and purificatory practice.
While the verse itself is technical (Jyotiṣa), its implied teaching supports Bhakti-based dharma: recognizing inauspicious tendencies and taking refuge in righteous conduct and devotional atonements rather than fatalism.
Jyotiṣa Vedāṅga: the verse uses graha-doṣa logic—malefic influence (pāpa-graha), placement in inauspicious houses/positions, and trinal configurations tied to the Sun’s technical divisions (argha) to infer likely outcomes.