Matsya Purana — Brahmā’s Four Faces
*मत्स्य उवाच सत्त्वं रजस् तमश् चैव गुणत्रयम् उदाहृतम् साम्यावस्थितिर् एतेषां प्रकृतिः परिकीर्तिता //
*matsya uvāca sattvaṃ rajas tamaś caiva guṇatrayam udāhṛtam sāmyāvasthitir eteṣāṃ prakṛtiḥ parikīrtitā //
マツヤ尊は語った。サットヴァ、ラジャス、タマスは三つのグナ(性質)であると宣示される。これらが均衡している状態がプラクリティ(原初の自然)と称される。
It defines Prakṛti as the equilibrium of sattva, rajas, and tamas—implying that cosmic manifestation begins when this balance is disturbed, and dissolution tends toward re-equilibration.
It frames ethical self-governance as managing the guṇas: cultivating sattva (clarity and restraint), regulating rajas (ambition and action), and reducing tamas (negligence), which supports righteous rule and disciplined household life.
No direct Vāstu or ritual rule is stated; indirectly, it supports the principle of balance (sāmya) as a foundational ideal behind orderly ritual conduct and harmonious design thinking later emphasized in Purāṇic traditions.