Shloka 1

Adhyaya 49 — Primordial Human Creation, the Rise of Desire, and the Origins of Settlements, Measures, and Agriculture

Sanskrit

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सृष्टिप्रकारणनामाष्टचत्वारिंशोऽध्यायः ।

ऊनपञ्चाशोऽध्यायः- ४९ ।

क्रौष्टुकिरुवाच ।

अर्वाक्स्रोतस्तु कथितो भवता यस्तु मानुषः ।

ब्रह्मन् ! विस्तरतो ब्रूहि ब्रह्मा समसृजद्यथा ॥

Transliteration

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sṛṣṭiprakāraṇanāmāṣṭacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ / ūnapañcāśo 'dhyāyaḥ- 49 / krauṣṭukir uvāca / arvākstrotas tu kathito bhavatā yas tu mānuṣaḥ / brahman ! vistarato brūhi brahmā samasṛjad yathā

Translation

かくして『シュリー・マーラカṇḍेय・プラーナ』において、「創造の方法」と名づけられた第四十八章は終わる。ここに第四十九章が始まる。クラウシュトゥキは言った。「あなたは人間の創造の流れ（arvāk-srotas）を説き示された。おおブラーフマナよ、ブラフマーがそれをいかに創造したか、詳しく説いてください。」

Speakers

• Krauṣṭuki (questioner) addressing Mārkaṇḍeya (respondent) within the Purāṇic dialogue framework

Primary Deities

• Brahmā

Key Themes

• Cosmology
• Human creation (arvāk-srotas)
• Dialogue structure
• Textual colophon