Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

द्रौपद्याः सैरन्ध्रीवेषधारणं सुदेष्णासंवादश्च | Draupadī assumes the Sairandhrī guise and dialogues with Sudeshnā

विराट उवाच ददामि ते हन्त वरान्‌ महानसे तथा च कुर्या: कुशलं प्रभाषसे । विराटके यहाँ पाण्डव न चैव मन्ये तव कर्म यत्‌ सम॑ समुद्रनेमिं पृथिवीं त्वमहसि,विराट बोले--बल्लव! मैं प्रसन्नतापूर्वक तुम्हें अभीष्ट वर देता हूँ। तुम अपनेको भोजन बनानेके काममें कुशल बताते हो, तो मेरी पाकशालामें रहकर वही करो। किंतु मैं यह कार्य तुम्हारे योग्य नहीं समझता। तुम तो समुद्रसे घिरी हुई समूची पृथ्वीका शासन करनेके योग्य हो

virāṭa uvāca | dadāmi te hanta varān mahānase tathā ca kuryāḥ kuśalaṃ prabhāṣase | virāṭake ihā pāṇḍava na caiva manye tava karma yat samam | samudranemiṃ pṛthivīṃ tvam arhasi ||

ヴィラータ王は言った。「来よ——大いなる料理人よ、汝の望む恩寵を授けよう。自ら腕を誇るなら、ここ我が王宮の厨に留まり、その務めを果たせ。だが、パーンダヴァよ、かかる役目が汝にふさわしいとは思わぬ。汝は大海に囲まれた全地を治めるに足る者だ。」

विराटःVirata
विराटः:
Karta
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular
ददामिI give
ददामि:
TypeVerb
Rootदा
FormPresent, 1, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
हन्तindeed/come now
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
वरान्boons
वरान्:
Karma
TypeNoun
Rootवर
FormMasculine, Accusative, Plural
महानसेto the cook (kitchen-worker)
महानसे:
Sampradana
TypeNoun
Rootमहानस
FormMasculine, Dative, Singular
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
and
:
TypeIndeclinable
Root
कुर्याःyou should do
कुर्याः:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative, 2, Singular
कुशलम्skillfully/well (good work)
कुशलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुशल
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रभाषसेyou speak (say)
प्रभाषसे:
TypeVerb
Rootप्र-भाष्
FormPresent, 2, Singular
विराटकेin Virata's (house/kingdom)
विराटके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविराटक
FormNeuter, Locative, Singular
इहhere
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
पाण्डवO Pandava
पाण्डव:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मन्येI think
मन्ये:
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, 1, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
कर्मwork/task
कर्म:
Karta
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
समम्entire/whole (as one)
समम्:
TypeAdjective
Rootसम
FormNeuter, Accusative, Singular
समुद्रनेमिम्ocean-girt (having the ocean as rim)
समुद्रनेमिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमुद्र-नेमि
FormFeminine, Accusative, Singular
पृथिवीम्earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Accusative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अर्हसिare worthy/deserve
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2, Singular

विराट उवाच

V
Virāṭa
P
Pāṇḍava (addressed person, i.e., one of the Pāṇḍavas in disguise)
R
royal kitchen (pākaśālā/mahānasa implied)
E
earth (pṛthivī)
O
ocean (samudra)