Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña

अथ व्यासो महाभागस्तथा पर्वतनारदौ,इतनेहीमें महाभाग व्यास, पर्वत और नारद आदि मनीषीजन काम्यकवनमें पाण्डुनन्दन युधिष्ठिससे मिलनेके लिये आये। राजा युधिष्ठिरने उनकी विधिपूर्वक पूजा की। उनसे सत्कार पाकर वे महाभाग महर्षि महाराज युधिष्ठिरसे इस प्रकार बोले

atha vyāso mahābhāgas tathā parvata-nāradau kāmyakavanaṃ samāgatāḥ pāṇḍunandanaṃ yudhiṣṭhiraṃ draṣṭum | rājā yudhiṣṭhiras tān vidhivat pūjayām āsa | te satkṛtāḥ prītamanasaḥ mahābhāgā maharṣayaḥ mahārājaṃ yudhiṣṭhiram evaṃ vacanam ūcuḥ |

ヴァイシャンパーヤナは語った。やがて、名高き聖仙ヴィヤーサは、仙人パルヴァタとナーラダを伴い、パーンドゥの子ユディシュティラに会うため、カーミヤカの森へと来訪した。ユディシュティラ王は定められた作法に従い、敬虔なるもてなしで彼らを迎えた。その礼遇に満足した大いなる見者たちは、マハーラージャ・ユディシュティラに次のように語りかけた——法(ダルマ)と謙虚、そして流謫の身にあってもなお正しき王が負うべき務めに根ざした教えが、ここに始まろうとしていた。

अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
व्यासःVyasa
व्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभागःgreatly fortunate/noble
महाभागः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पर्वतParvata (sage)
पर्वत:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
नारदौNarada (dual form as in the received text)
नारदौ:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Dual

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vyāsa
P
Parvata (sage)
N
Nārada
K
Kāmyaka forest (Kāmyakavana)
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāṇḍu

Educational Q&A

Even in adversity and exile, a righteous king upholds dharma through humility, proper conduct, and reverent hospitality toward sages; such respect becomes the gateway to receiving higher counsel.

Vyāsa arrives at the Kāmyaka forest with Parvata and Nārada to meet Yudhiṣṭhira. Yudhiṣṭhira honors them according to ritual propriety, and, pleased with his reception, the sages begin to address him—introducing the forthcoming instruction.