Shloka 103
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
गोसहस्रफलं विन्द्यात् कुलं चैव समुद्धरेत् नरेश्वरर कोसला (अयोध्या)-में ऋषभतीर्थमें जाकर स्नानपूर्वक तीन रात उपवास करनेवाला मानव वाजपेययज्ञका फल पाता है। इतना ही नहीं, वह सहस्र गोदानका फल पाता और अपने कुलका भी उद्धार कर देता है,शूद्रो यथेप्सितान् कामान् ब्राह्मण: पारग: पठन् | यश्नेदं शृणुयान्नित्यं तीर्थपुण्यं नरः शुचि:
gosahasraphalaṁ vindyāt kulaṁ caiva samuddharet | nareśvaraḥ kosalāyāṁ (ayodhyāyām) ṛṣabhatīrthaṁ gatvā snānapūrvakaṁ trirātram upavāsī mānavaḥ vājapeyayajñaphalaṁ prāpnoti | na kevalam—sa sahasragodānaphalaṁ prāpnoti sva-kulasya coddhāraṁ karoti | śūdro yathepsitān kāmān brāhmaṇaḥ pāraghaḥ paṭhan | yaḥ cedaṁ śṛṇuyān nityaṁ tīrthapuṇyaṁ naraḥ śuciḥ ||
プラースティヤは、ある特定の巡礼の誓行がもたらす功徳を宣言する。すなわち、コーサラ（アヨーディヤー）にある聖なるリシャバ・ティールタへ赴き、そこで沐浴し、三夜の断食を守る者は、ヴァージャペーヤ祭の果報を得る。さらに、千頭の牛を施すに等しい功徳を得て、自らの家系をも高め、救い上げるという。加えてこの段は、ティールタの物語を聴聞し誦する力を強調する。清らかな心をもって、日々これを聴き、あるいは学び誦する者は、身分の別なく、望む目的を成就すると説かれる。
पुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
Disciplined pilgrimage practice—bathing, fasting, and purity—combined with reverent hearing/recitation of sacred tīrtha accounts is portrayed as a powerful generator of puṇya, comparable to great Vedic sacrifices and major gifts, and capable of benefiting not only the individual but also the family line.
Pulastya is describing the specific rewards of visiting R̥ṣabha-tīrtha in Kosala (Ayodhyā), performing a ritual bath, and observing a three-night fast; he then broadens the point by praising the ongoing merit gained by those who regularly listen to or study this tīrtha narrative.