Shloka 282
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Indra’s Intended Request
Kuṇḍala–Kavaca Discourse
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि रामोपाख्यानपर्वणि हनुमत्प्रत्यागमने द्रयशीत्यधिकद्धिशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत रामोपाख्यानपर्वमें हनुमान्जीके लंकासे लौटनेसे सम्बन्ध रखनेवाला दो सौ बयासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi rāmopākhyānaparvaṇi hanumatpratyāgamane dvy-aśīty-adhika-dviśatatamo 'dhyāyaḥ |
かくして『シュリー・マハーバーラタ』の「森住篇（ヴァナ・パルヴァ）」に収められた「ラーモーパाखヤーナ（ラーマ物語）」において、ハヌマーンの（ランカーからの）帰還に関わる第二百八十二章はここに終わる。この結語（コロフォン）は物語単位の完結を示し、使者が果たすべきダルマの務め—忠実な奉仕、逆境における勇気、そして見聞し成し遂げたことを責任をもって報告すること—の成就を強調する。
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Even a brief colophon underscores dharma in practice: a trusted envoy completes a difficult mission through devotion, steadiness, and accountability, enabling righteous decision-making by reporting back truthfully.
This is the chapter-ending colophon stating that, within the Rāmopākhyāna embedded in the Vana Parva, the chapter dealing with Hanumān’s return from Laṅkā has concluded.