Duryodhana’s Restraint by Citraseṇa and Yudhiṣṭhira’s Magnanimous Release
Dvaitavana
तथा5<5सनैश्लवारुभिरग्रमाल्यै- दक्षिण्ययोगैर्विविधैश्व गन्धै: । अस्या: प्रियो5स्मीति यथा विदित्वा त्वामेव संश्लिष्यति तद् विधत्स्व,सखी! इस जगत्में कभी सुखके द्वारा सुख नहीं मिलता। पतित्रता स्त्री दुःख उठाकर ही सुख पाती है। तुम सौहार्द, प्रेम, सुन्दर वेश-भूषा-धारण, सुन्दर आसन-समर्पण, मनोहर पुष्पमाला, उदारता, सुगन्धित द्रव्य एवं व्यवहारकुशलतासे श्यामसुन्दरकी निरन्तर आराधना करती रहो। उनके साथ ऐसा बर्ताव करो, जिससे वे यह समझकर “कि सत्यभामाको मैं ही अधिक प्रिय हूँ” तुम्हें ही हृदयसे लगाया करें
tathā śanaiḥ ślāvarubhir agramālyaiḥ dākṣiṇyayogair vividhaiś ca gandhaiḥ | asyāḥ priyo 'smīti yathā viditvā tvām eva saṃśliṣyati tad vidhatsva, sakhi ||
ヴァイシャンパーヤナは言った。「それゆえ友よ、やわらかく、少しずつ重ねる心づかいによって—喜ばれる装い、選び抜いた花鬘、品ある寛やかさの行い、さまざまな香りによって—彼が『彼女こそいっそう愛しい』と悟り、ゆえにただおまえだけを抱き寄せるように取り計らえ。」
वैशम्पायन उवाच
The verse advises achieving harmony in intimate relationships through gradual, gentle conduct—courtesy, generosity, pleasing presentation, and considerate behavior—so that affection is strengthened and the beloved willingly draws close.
Vaiśaṃpāyana narrates counsel given to a woman (addressed as ‘sakhi’) on how to behave so that her beloved recognizes her as especially dear and embraces her—emphasizing tactful, affectionate means rather than confrontation.