Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Āraṇyaka Parva, Adhyāya 233 — Pandavas Mobilize; Arjuna’s Conciliation and the Onset of Combat

कामजित्‌ कामद: कान्तः सत्यवाग भुवनेश्वर: । शिशु: शीघ्र: शुचिश्नण्डो दीप्तवर्ण: शुभानन:,मार्कण्डेयजी बोले--राजन्‌! आग्नेय, स्कन्द, दीप्तकीर्ति, अनामय, मयूरकेतु, धर्मात्मा, भूतेश, महिषमर्दन, कामजित, कामद, कान्त, सत्यवाक्‌, भुवनेश्वर, शिशु, शीघ्र, शुचि, चण्ड, दीप्तवर्ण, शुभानन, अमोघ, अनघ, रौद्र, प्रिय, चन्द्रानन, दीप्तशक्ति, प्रशान्तात्मा, भद्गरकृत, कूटमोहन, षष्ठीप्रिय, धर्मात्मा, पवित्र, मातृवत्सल, कन्याभर्ता, विभक्त, स्वाहेय, रेवतीसुत, प्रभु, नेता, विशाख, नैगमेय, सुदुश्चर, सुव्रत, ललित, बाल- क्रीडनकप्रिय, आकाशचारी, ब्रह्मचारी, शूर, शंखणोद्धव, विश्वामित्रप्रिय, देवसेनाप्रिय, वासुदेवप्रिय, प्रिय और प्रियकृत--ये कार्तिकेयजीके दिव्य नाम हैं। जो इनका पाठ करता है, वह धन, कीर्ति तथा स्वर्गलोक प्राप्त कर लेता है; इसमें संशय नहीं है

kāmajit kāmadaḥ kāntaḥ satyavāg bhuvaneśvaraḥ | śiśuḥ śīghraḥ śuciś caṇḍo dīptavarṇaḥ śubhānanaḥ ||

マーラカンデーヤは言った。「王よ、彼は欲望を征する者(カーマジット)であり、望む恩寵を授ける者(カーマダ)である。麗しく、言葉は真実にして、諸世界の主。常に若く、迅く、清らかで、正法の威力において峻烈、身の色は輝き、面貌は吉祥である。」

कामजित्conqueror of desire
कामजित्:
Karta
TypeNoun
Rootकामजित्
FormMasculine, Nominative, Singular
कामदःgiver of desires/boons
कामदः:
Karta
TypeNoun
Rootकामद
FormMasculine, Nominative, Singular
कान्तःlovely, handsome
कान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootकान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यवाक्truth-speaking
सत्यवाक्:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यवाच्
FormMasculine, Nominative, Singular
भुवनेश्वरःlord of the world
भुवनेश्वरः:
Karta
TypeNoun
Rootभुवनेश्वर
FormMasculine, Nominative, Singular
शिशुःchild, infant
शिशुः:
Karta
TypeNoun
Rootशिशु
FormMasculine, Nominative, Singular
शीघ्रःswift
शीघ्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootशीघ्र
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचिःpure, clean
शुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine, Nominative, Singular
चण्डःfierce, formidable
चण्डः:
Karta
TypeAdjective
Rootचण्ड
FormMasculine, Nominative, Singular
दीप्तवर्णःof radiant complexion
दीप्तवर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीप्तवर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभाननःwith auspicious face
शुभाननः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभानन
FormMasculine, Nominative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
K
King (Rājan, addressed listener)
K
Kārttikeya/Skanda (implied by the surrounding name-list tradition)

Educational Q&A

The verse praises a divine ideal characterized by mastery over desire, truthfulness, purity, and swift, protective strength—suggesting that ethical self-control and truthful speech are foundational virtues, while power is to be radiant and auspicious rather than merely violent.

Mārkaṇḍeya is reciting a sequence of sacred names/epithets (a stotra-like catalogue) describing Kārttikeya/Skanda’s qualities; this verse contributes several titles that highlight moral and spiritual attributes.