Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve

Gandharva Encounter

सह राजर्षिश्रि: सर्वे: स्तुवानो वृषकेतनम्‌ । राजन! वायु और अग्नि चँवर लेकर दोनों ओर खड़े थे। तेजस्वी इन्द्र समस्त राजर्षियोंके साथ भगवान्‌ वृषभध्वजकी स्तुति करते हुए उनके पीछे-पीछे जा रहे थे || ४७ * गौरी विद्याथ गान्धारी केशिनी मित्रसाह्नया,गौरी, विद्या, गान्धारी, केशिनी, मित्रा और सावित्री--ये सब पार्वतीदेवीके पीछे-पीछे चल रही थीं। विद्वानोंद्वारा प्रकाशित सम्पूर्ण विद्याएँ भी उन्हींके साथ थीं

saha rājarṣiśrīḥ sarvaiḥ stuvāno vṛṣaketanam | rājan vāyur agniś ca cāmaraṃ gṛhītvā ubhayato 'tiṣṭhatām | tejasvī indraḥ samastair rājarṣibhiḥ saha bhagavantaṃ vṛṣabhadhvajaṃ stuvan paścāt paścād anuyayau ||

gaurī vidyā ca gāndhārī keśinī mitrā sāvitrī ca—etāḥ sarvāḥ pārvatīdevyāḥ paścāt paścād anuyayuḥ | vidvadbhiḥ prakāśitāḥ samastā vidyā api tayaiva saha āsan ||

マールカンデーヤは語った。「王よ、すべての王仙たちがヴリシャケートゥ(シヴァ)を讃えるとき、ヴァーユとアグニは左右に立ち、払子を手にして奉仕していた。光り輝くインドラは、王なる聖仙たちを伴って後に従い、牛を旗印とする主を絶えず称揚しつつ進んだ。パールヴァティーの後には、ガウリー、ヴィディヤー、ガーンダーリー、ケーシニー、ミトラー、サーヴィトリーが歩み、さらに賢者によって顕現されたあらゆる学芸も、彼女とともに移り行いた。」

सहtogether with
सह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसह
Formavyaya
राजर्षिश्रियाwith the splendor/glory of royal sages
राजर्षिश्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootराजर्षिश्री
Formfeminine, instrumental, singular
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
Formmasculine, instrumental, plural
स्तुवानःpraising
स्तुवानः:
Karta
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formpresent active participle, masculine, nominative, singular
वृषकेतनम्Vṛṣaketu (bull-bannered one)
वृषकेतनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृषकेतना
Formmasculine, accusative, singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, vocative, singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Markandeya
Y
Yudhishthira (addressed as Rājan)
S
Shiva (Vṛṣaketu, Vṛṣabhadhvaja)
P
Parvati
I
Indra
V
Vayu
A
Agni
R
Royal sages (rājarṣis)
G
Gauri
V
Vidyā (personified)
G
Gāndhārī (as a named attendant figure here)
K
Keśinī
M
Mitrā
S
Sāvitrī
C
Cāmara (fly-whisk)