Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)

व्यपेतमन्युर्व्यपनीतपाप्मा विहृत्य यत्रेच्छसि तत्र कामम्‌ | ततः: प्रसिद्ध प्रथमं विशोक: प्रपत्स्यसे नागपुरं सुराष्ट्रम,“राजन! आप क्रोध, दीनता और दुःखसे दूर रहकर जहाँ-जहाँ आपकी इच्छा हो वहाँ- वहाँ घूम लीजिये। तत्पश्चात्‌ शोकरहित हो अपनी प्रसिद्ध और उत्तम राजधानी हस्तिनापुरमें प्रवेश कीजियेगा”

vyapetamanyur vyapanītapāpmā vihṛtya yatrechasi tatra kāmam | tataḥ prasiddhaḥ prathamaṁ viśokaḥ prapatsyase nāgapuraṁ surāṣṭram |

ヴァイシャンパーヤナは言った。「怒りが去り、罪の垢(内なる穢れ)が除かれたなら、心の望むままに、行きたいところへ自在に遍歴せよ。そののち、憂いなき最上の者となって、名高き王都—ナーガプラ(Nāgapura)、すぐれた国土(すなわち誉れ高い都)へ入るであろう。」

व्यपेतमन्युःone whose anger has departed (free from anger)
व्यपेतमन्युः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यपेत-मन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यपनीतपाप्माone whose sin/taint has been removed (purified)
व्यपनीतपाप्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यपनीत-पाप्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विहृत्यhaving roamed / having sported
विहृत्य:
Karma
TypeVerb
Rootवि-हृ
FormAbsolutive (Gerund)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
इच्छसिyou desire
इच्छसि:
Karta
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, Second, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
कामम्at will / as you please
कामम्:
TypeIndeclinable
Rootकाम
ततःthen / thereafter
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः
प्रसिद्धःrenowned
प्रसिद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रसिद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रथमम्first / foremost
प्रथमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रथम
FormNeuter, Accusative, Singular
विशोकःfree from grief
विशोकः:
Karta
TypeAdjective
Rootविशोक
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रपत्स्यसेyou will enter / you will reach
प्रपत्स्यसे:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-पद्
FormFuture (Periphrastic/Simple Future), Second, Singular
नागपुरम्the city of the Nāgas (Nāgapura)
नागपुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनागपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
सुराष्ट्रम्Surāṣṭra (a region/kingdom)
सुराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुराष्ट्र
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
N
Nāgapura
S
Surāṣṭra (as 'excellent realm')