कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
नरनारायणौ यौ तौ तावेवार्जुनकेशवौ । विजानीहि महाराज प्रवीरौ पुरुषोत्तमौ,महाराज! अर्जुनमें असंख्य गुण हैं एवं भगवान् जनार्दन तो उनसे भी बढ़कर हैं। तुम भी कुन्तीपुत्र अर्जुनको अच्छी तरह जानते हो। जो दोनों महात्मा नर और नारायणके नामसे प्रसिद्ध हैं, वे ही अर्जुन और श्रीकृष्ण हैं। तुम्हें ज्ञात होना चाहिये कि वे दोनों पुरुषरत्न सर्वश्रेष्ठ वीर हैं
naranārāyaṇau yau tau tāvevārjunakeśavau | vijānīhi mahārāja pravīrau puruṣottamau ||
ラーマは言った。「『ナラ』と『ナーラーヤナ』として世に名高い二者は、ほかならぬアルジュナとケーシャヴァ(クリシュナ)である。大王よ、よく知れ――彼らは第一の英雄、 पुरुषのうち最上である。アルジュナには数知れぬ徳が備わり、ジャナールダナはなお彼をも凌ぐ。汝もまたクンティの子を熟知している。ゆえに悟れ、この二人の『人中の宝玉』は不敗の覇者であり、その臨在はダルマを支え、来たる争いの趨勢を決するのだ。」
राम उवाच
The verse asserts the unity of human excellence and divine guidance: Arjuna and Kṛṣṇa are identified with Nara and Nārāyaṇa, implying that righteous action (Nara) becomes irresistible when aligned with the divine (Nārāyaṇa). This frames the coming war as ethically grounded when led by such a pair.
Rāma addresses a king and reveals a theological identification: the famed sages Nara and Nārāyaṇa are present as Arjuna and Kṛṣṇa. By emphasizing their unmatched valor and virtue, he strengthens the listener’s understanding of their decisive role in the impending conflict.