Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris

Udyoga-parva 94

हार्द यत्‌ पाण्डवेष्वासीत्‌ प्राप्तेडस्मिन्नायुष: क्षये । तदेव ते भवत्वद्य संधत्स्व भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ अब आपकी आयु भी क्षीण हो चली है; इस बुढ़ापेमें आपका पाण्डवोंके ऊपर वैसा ही स्नेह बना रहे, जैसा पहले था; अत: संधि कर लीजिये

Vaiśaṃpāyana uvāca: hārdaṃ yat pāṇḍaveṣv āsīt prāpte ’sminnāyuṣaḥ kṣaye | tad eva te bhavatv adya sandhatsva bharatarṣabha ||

ヴァイシャンパーヤナは言った。「おお、バーラタ族の雄牛よ。いまや汝の寿命の尽きる時が近い。かつてパーンダヴァらに抱いた真心の慈愛を、今日も変わらず保て。ゆえに和議を結び、和解を成せ。」

हार्दम्affection, heartfelt feeling
हार्दम्:
Karta
TypeNoun
Rootहार्द
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
पाण्डवेषुamong/towards the Pāṇḍavas
पाण्डवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Locative, Plural
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Singular
प्राप्तेwhen (it) has come/arrived
प्राप्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्राप्त
FormLocative-absolute (Neuter implied: काले), Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
आयुषःof life
आयुषः:
TypeNoun
Rootआयुस्
FormNeuter, Genitive, Singular
क्षयेat the end/decline
क्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Locative, Singular
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
भवतुlet it be
भवतु:
TypeVerb
Rootभू
FormImperative, 3rd, Singular
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
संधत्स्वmake/arrange (a peace), reconcile
संधत्स्व:
TypeVerb
Rootसंधा (सम्+धा)
FormImperative, 2nd, Singular
भरतर्षभO bull of the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
P
Pāṇḍavas
B
Bharata (lineage)