Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda

कालेन पादं लभते तथार्थ ततश्न पादं गुरुयोगतश्न । उत्साहयोगेन च पादमृच्छे- च्छास्त्रेण पादं च ततोडभियाति,सनातनी विद्याके कुछ अंशको तथा उसके मर्मको तो मनुष्य समयके योगसे प्राप्त करता है, कुछ अंशको गुरुके सम्बन्धसे तथा कुछ अंशको अपने उत्साहके सम्बन्धसे और कुछ अंशको परस्पर शास्त्रके विचारसे प्राप्त करता है

kālena pādaṁ labhate tathārthaṁ tataś ca pādaṁ guruyogataś ca | utsāhayogena ca pādam ṛcchati śāstreṇa pādaṁ ca tato ’bhiyāti ||

サナツジャータは説く。永遠の智は、人に一挙に与えられるのではなく、部分として得られる。ある部分は時の熟成と生の経験によって、ある部分は真の師との交わりによって、ある部分は己の規律ある精進と熱意によって、そしてまたある部分は聖典(シャーストラ)を慎重に省察することによって得られる。ゆえに理解は突然でも単一の源からでもなく、時と導きと自助の努力と理にかなった学究とによって、徐々に完成してゆく。

कालेनby time
कालेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Instrumental, Singular
पादम्a quarter/part
पादम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Accusative, Singular
लभतेobtains
लभते:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अर्थम्meaning/purport
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पादम्a quarter/part
पादम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Accusative, Singular
गुरु-योगतःdue to association with a teacher
गुरु-योगतः:
Karana
TypeIndeclinable
Rootगुरुयोगतस्
उत्साह-योगेनby (one's) effort/enthusiasm
उत्साह-योगेन:
Karana
TypeNoun
Rootउत्साहयोग
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पादम्a quarter/part
पादम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Accusative, Singular
ऋच्छेत्would attain/should reach
ऋच्छेत्:
Karta
TypeVerb
Rootऋच्छ्
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
शास्त्रेणby scripture/treatise
शास्त्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootशास्त्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
पादम्a quarter/part
पादम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाद
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ततःthereafter/then
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अभियातिproceeds/advances
अभियाति:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-या
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

सनत्सुजात उवाच

S
Sanatsujāta
G
guru (teacher)
Ś
śāstra (scripture)