Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava Champions (भीष्मकृतः रथिनां गुणनिरूपणम्)

भीष्म उवाच गान्धारे शृणु राजेन्द्र रथसंख्यां स्वके बले । ये रथा: पृथिवीपाल तथैवातिरथाश्न ये,भीष्म बोले--राजेन्द्र गान्धारीनन्दन! तुम अपनी सेनाके रथियोंकी संख्या श्रवण करो। भूपाल! तुम्हारी सेनामें जो रथी और अतिरथी हैं, उन सबका वर्णन करता हूँ

bhīṣma uvāca gāndhāre śṛṇu rājendra rathasaṅkhyāṃ svake bale | ye rathāḥ pṛthivīpāla tathaivātirathāś ca ye ||

ビーシュマは言った。「ガーンダーリーの子よ、諸王の主よ、汝が軍に属する戦車戦士の数を聞け。大地の守護者よ、汝の勢力のうち、戦車に乗って戦う者と、偉大なる戦車戦士(アティラタ)とを、我は述べよう。」

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
गान्धारेO Gandhara (prince)
गान्धारे:
Sampradana
TypeNoun
Rootगान्धार
FormMasculine, Vocative, Singular
शृणुhear
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular
राजेन्द्रO lord of kings
राजेन्द्र:
Sampradana
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
रथसंख्याम्the number of chariots/charioteers
रथसंख्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथसंख्या
FormFeminine, Accusative, Singular
स्वकेin (your) own
स्वके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्वक
FormNeuter, Locative, Singular
बलेarmy/force
बले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Locative, Singular
येwho/which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
रथाःchariot-warriors (rathas)
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
पृथिवीपालO protector of the earth (king)
पृथिवीपाल:
Sampradana
TypeNoun
Rootपृथिवीपाल
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अतिरथाःgreat chariot-warriors (atirathas)
अतिरथाः:
Karta
TypeNoun
Rootअतिरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
येwho/which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
G
Gandhari’s son (Duryodhana)
K
Kaurava army (implied)