Next Verse

Shloka 1

Svargārohaṇa-parva Adhyāya 5 — Karmaphala-Nirdeśa and Phalāśruti (कर्मफलनिर्देशः फलश्रुतिश्च)

अपन रा< बछ। ] अत्ऑफा:म पञठ्चमो<ध्याय: भीष्म आदि वीरोंका अपने-अपने मूलस्वरूपमें मिलना और महा'भारतका उपसहार तथा माहात्म्य जनमेजय उवाच भीष्मद्रोणौ महात्मानौ धृतराष्ट्रश्न पार्थिव: । विराटद्रुपदौ चोभौ शड्खश्नैवोत्तरस्तथा

Janamejaya uvāca |

bhīṣma-droṇau mahātmānau dhṛtarāṣṭraś ca pārthivaḥ |

virāṭa-drupadau cobhau śaṅkhaś caivottaras tathā ||

ジャナメージャヤは問うた。「ビーマとドローナ、あの大いなる魂の勇士たち、王ドリタラーシュトラ、ヴィラाटとドルパダの両王、さらにシャンカとウッタラ——彼らはどうなったのか。」叙事詩の結びにおいて、王の問いは勝敗の彼方へと移り、人生の道義的な精算へと向かう。義務(ダルマ)と宿命に縛られた強者たちは、戦場を越えていかなる終極の境地に至るのか。

जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
भीष्मद्रोणौBhishma and Drona
भीष्मद्रोणौ:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्मद्रोण
FormMasculine, Nominative, Dual
महात्मानौgreat-souled
महात्मानौ:
TypeAdjective
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Dual
धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Singular
विराटद्रुपदौVirata and Drupada
विराटद्रुपदौ:
Karta
TypeNoun
Rootविराटद्रुपद
FormMasculine, Nominative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
उभौboth
उभौ:
TypeAdjective
Rootउभ
FormMasculine, Nominative, Dual
शङ्खःShankha
शङ्खः:
Karta
TypeNoun
Rootशङ्ख
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
उत्तरःUttara
उत्तरः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्तर
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/so too
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
B
Bhishma
D
Drona
D
Dhritarashtra
V
Virata
D
Drupada
S
Shankha
U
Uttara

Educational Q&A

The verse frames the epic’s ethical closure: beyond the visible outcomes of war, the decisive question is the final destiny of persons shaped by dharma, error, loyalty, and karma. It invites reflection on how actions and roles culminate in an ultimate state.

Janamejaya asks the narrator to explain the fate (post-war/end-state) of major figures—Bhīṣma, Droṇa, Dhṛtarāṣṭra, Virāṭa, Drupada, Śaṅkha, and Uttara—setting up an account of how these heroes and kings are resolved in the concluding parva.