Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

अव्यक्त-प्रबोधः (Awakening to the Unmanifest): The 25th and 26th Principles and Eligibility for Brahma-vidyā

चतुर्णामेव वर्णानामागम: पुरुषर्षभ । अतोःन्ये त्वतिरिक्ता ये ते वै संकरजा: स्मृता:

caturṇām eva varṇānām āgamaḥ puruṣarṣabha | ato 'nye tv atiriktā ye te vai saṅkarajāḥ smṛtāḥ ||

パラーシャラは言った。「人中の雄牛よ、認められる起源は四つのヴァルナのみである。これらと異なる他の人々は、四ヴァルナの交わりから生じるゆえに、『混成の生まれ』(ヴァルナ・サンカラ)と記憶される。」

चतुर्णाम्of four
चतुर्णाम्:
Sambandha
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
वर्णानाम्of the varnas/classes
वर्णानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Genitive, Plural
आगमःorigin/coming into being
आगमः:
Karta
TypeNoun
Rootआगम
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषर्षभO bull among men
पुरुषर्षभ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपुरुषर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
अतःtherefore/from these
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अतिरिक्ताःadditional/other than (these)
अतिरिक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिरिक्त
FormMasculine, Nominative, Plural
येwho/which
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
संकरजाःborn of mixture (of varnas)
संकरजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंकरज
FormMasculine, Nominative, Plural
स्मृताःare considered/are called
स्मृताः:
TypeVerb
Rootस्मृ
FormMasculine, Nominative, Plural, Passive (past participle)
पुरुषप्रवरO best among men
पुरुषप्रवर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपुरुषप्रवर
FormMasculine, Vocative, Singular

पराशर उवाच

पराशर (Parāśara)
पुरुषर्षभ (addressed interlocutor)
चतुर्वर्ण (the four varṇas)
वर्णसंकर (saṅkarajāḥ)

Educational Q&A

The verse asserts a traditional framework: the primary social categories are the four varṇas, and groups outside these are described in smṛti-language as arising from intermixture among them (saṅkara). It frames social classification as a matter of received tradition and genealogy.

In the Śānti Parva’s didactic setting, the sage Parāśara is instructing his listener on dharma-related social theory—specifically, how varṇas are said to originate and how ‘mixed’ categories are defined in traditional discourse.