Shloka 15
आत्मदर्शन-उपदेशः (Ātma-darśana Upadeśa) — Mind, Senses, and the All-pervading Self
अहोरात्रे विभजते सूर्यो मानुषलौकिके । रात्रि: स्वप्लाय भूतानां चेष्टायै कर्मणामह:,मनुष्यलोकके दिन-रातका विभाग सूर्यदेव करते हैं। रात प्राणियोंके सोनेके लिये है और दिन काम करनेके लिये
ahorātre vibhajate sūryo mānuṣalaukike | rātriḥ svaplāya bhūtānāṁ ceṣṭāyai karmaṇām ahaḥ |
ヴィヤーサは言った。人間界において、太陽は二つの区分—昼と夜—を配分する。夜は生きとし生けるものが眠り、力を回復するためにあり、昼は活動し、己の業を果たすためにある。かくして時そのものが、秩序ある行いと規律ある生を支えるように整えられている。
व्यास उवाच
Educational Q&A
Time is structured by cosmic order: night supports rest and recovery, and day supports purposeful action. Ethical living aligns with this rhythm—rest at the proper time and perform one’s duties when it is time to act.
In Śānti Parva’s instruction on right conduct and order, Vyāsa explains how the Sun regulates human experience by dividing day and night, indicating their intended functions—sleep at night and work by day.