Shloka 12
आत्मदर्शन-उपदेशः (Ātma-darśana Upadeśa) — Mind, Senses, and the All-pervading Self
काष्ठा निमेषा दश पञ्च चैव त्रिंशत्तु काष्ठा गणयेत् कलां ताम् | त्रिंशत्कलक्षापि भवेन्मुहूर्तो भाग: कलाया दशमश्न यः स्यात्,(अब कालका विभाग इस प्रकार समझना चाहिये) पंद्रह निमेषकी एक काष्ठा और तीस काष्ठाकी एक कला गिननी चाहिये। तीस कलाका एक मुहूर्त होता है। उसके साथ कलाका दसवाँ भाग और सम्मिलित होता है अर्थात् तीस कला और तीन काष्ठाका एक मुहूर्त होता है
kāṣṭhā nimeṣā daśa pañca caiva triṁśattu kāṣṭhā gaṇayet kalāṁ tām | triṁśatkalā kṣāpi bhaven muhūrto bhāgaḥ kalāyā daśamaśna yaḥ syāt |
ヴィヤーサは、伝統における時の算定を説く。ニメーシャ(nimeṣa)十五が一カースタ(kāṣṭhā)となり、カースタ三十を一カラー(kalā)と数える。カラー三十が一ムフールタ(muhūrta)を成すが、さらにカラーの十分の一が加えられる—ゆえにムフールタとは、カラー三十にカースタ三を加えたものと理解される。この教えは、人の営みを秩序ある宇宙の尺度の中に据え、ダルマ、儀礼の時刻、そして規律ある行いを語るとき、明晰さと精確さを求めるのである。
व्यास उवाच