Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

जनकस्य मोक्षमार्गप्रश्नः तथा पञ्चशिखोपदेश-प्रस्तावः | Janaka’s Path to Liberation: Prelude to Pañcaśikha’s Instruction

बीजान्यग्न्युपदग्धानि न रोहन्ति यथा पुन: । ज्ञानदग्धैस्तथा क्लेशैरनत्मा सम्पद्यते पुनः:,जैसे आगमें भूने हुए बीज नहीं उगते, उसी प्रकार ज्ञानरूपी अग्निसे अविद्यादि सब क्लेशोंके दग्ध हो जानेपर जीवात्माको फिर इस संसारमें जन्म नहीं लेना पड़ता

bījāny agny-upadagdhāni na rohanti yathā punaḥ | jñāna-dagdhais tathā kleśair anātmā sampadyate punaḥ ||

ビーシュマは言った。「火にあぶられた種子が再び芽吹かぬように、無明より生ずる諸の苦悩が真知の火によって焼き尽くされるとき、身を帯びた者はこの世に再び生を受けて戻ることはない。」

बीजानिseeds
बीजानि:
Karta
TypeNoun
Rootबीज
FormNeuter, Nominative, Plural
अग्नि-उपदग्धानिburnt by fire
अग्नि-उपदग्धानि:
Karta
TypeAdjective
Rootउपदग्ध (उप + दह्)
FormNeuter, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
रोहन्तिsprout / grow
रोहन्ति:
TypeVerb
Rootरुह्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
ज्ञान-दग्धैःburnt by knowledge
ज्ञान-दग्धैः:
Karana
TypeAdjective
Rootदग्ध (दह्)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
तथाso / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
क्लेशैःby afflictions (kleshas)
क्लेशैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Instrumental, Plural
अनात्माthe non-self / embodied being (jiva as identified with non-self)
अनात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootअनात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्पद्यतेcomes to be / is produced / arises
सम्पद्यते:
TypeVerb
Rootसम् + पद्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
A
agni (fire)
B
bīja (seeds)
J
jñāna (knowledge)