अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्
Mutual Causality of Ignorance and Greed
पुण्यमाहु: कुरुक्षेत्रं कुरुक्षेत्रात् सरस्वतीम् । सरस्वत्याश्ष तीर्थानि तीर्थभ्यश्व पृथूदकम्
puṇyam āhuḥ kurukṣetraṁ kurukṣetrāt sarasvatīm | sarasvatyāś ca tīrthāni tīrthebhyaś ca pṛthūdakam ||
シャウナカは言った。「人々はクルクシェートラを聖地と称える。クルクシェートラよりさらに聖なるものはサラスヴァティー河であり、サラスヴァティー河よりさらに聖なるものは、その流れに点在する数多のティールタ(聖なる渡し場)である。そしてそれらティールタの中でも、プリトゥーダカ(Pṛthūdaka)が最も勝れたものとして讃えられる。」
शौनक उवाच
Holiness is presented as a hierarchy recognized by tradition: a sacred region (Kurukṣetra), a still more sanctifying river (Sarasvatī), the river’s specific tīrthas, and finally a preeminent tīrtha (Pṛthūdaka). The teaching encourages discerning pilgrimage—seeking places and practices believed to yield greater puṇya and inner purification.
Śaunaka is speaking in a discourse on tīrthas and their relative spiritual potency. He cites a traditional ranking of sacred sites, culminating in the praise of Pṛthūdaka as foremost among Sarasvatī’s pilgrimage places.