Shloka 1
Āpad-dharma and Discernment in Livelihood (आपद्धर्मे विज्ञानबलम्)
ऑपनआक्रा बछ। जज स::ः: - आशाको अत्यन्त कृश कहनेका तात्पर्य यह है कि वह मनुष्यको अत्यन्त कृश बना देती है। एकोनत्रिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: यम और गौतमका संवाद युधिछिर उवाच नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि । यथा हि स्वात्मवृत्तिस्थस्तथा तृप्तोडस्मि भारत
yudhiṣṭhira uvāca | amṛtasyeva paryāptir mamāsti bruvati tvayi | yathā hi svātmavṛttisthaḥ tathā tṛpto'smi bhārata ||
ユディシュティラは言った。「おおバーラタよ、あなたが語り始めると、私には『もう十分だ』という思いが起こりません。甘露を飲んでも欲が尽きず、かえってさらに飲みたいと願いが増すように。さらに、至上の自己を観想して禅定に没入したヨーギーが無上の歓喜によって満ち足りるように、私もまた、あなたの教えを聴いていると深い充足を覚えるのです。」
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse praises the inexhaustible value of dharma-instruction: true wisdom does not produce boredom or satiety; like nectar it increases longing for more, and like yogic absorption it yields inner fulfillment.
At the opening of the chapter, Yudhiṣṭhira addresses the elder teacher (styled ‘Bhārata’) and expresses that he never feels ‘enough’ of the ongoing counsel on dharma; listening both intensifies his desire to hear more and brings him a yogin-like contentment.