Shloka 34
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
अभिनिष्यन्दते श्रीहिं सत्यपि द्विषतो जनम् | यद्यपि तुम्हारे पास लक्ष्मी नहीं है तो भी तुम दूसरोंकी सम्पत्ति देखकर सहन करो; क्योंकि चतुर मनुष्य दूसरोंके यहाँ रहनेवाली सम्पत्तिका भी सदा उपभोग करते हैं और जो लोगोंसे द्वेष रखता है, उसके पास सम्पत्ति हो तो भी वह शीघ्र ही नष्ट हो जाती है ।।
abhiniṣyandate śrīhiṃ saty api dviṣato janam | śriyaṃ ca putrapautraṃ ca manuṣyā dharmacāriṇaḥ | yogadharmavido dhīrāḥ svayam eva tyajanty uta ||
ビーシュマは言った。「たとえ人が敵意を抱く者であっても、繁栄はなおその者へと流れ込むことがある。ゆえに、たとえ汝にラクシュミーがなくとも、他人の富を見て怨みを起こさず耐えよ。賢者は、他者のもとにある資（たから）さえも活かす術を知る。だが憎しみの心で抱えた富は、たちまち滅びる。さらに、ダルマに従って生き、正しい行いの規律を知る堅忍で明達な人々は、より高き義務が呼ぶとき、自らの意志で繁栄のみならず、子や孫による家系の継続さえも捨て去ることができる。」
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not burn with envy at another’s prosperity; hatred corrodes and destroys wealth. The wise maintain composure and, when dharma demands, can even relinquish wealth and worldly continuities like lineage.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising on righteous living and mental discipline, using wealth as an ethical test: how one responds to others’ fortune and how inner hostility undermines one’s own stability.