Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
अभिद्रवणमाक्षेपमवस्थानं सविग्रहम् । परिवर्तनसंवर्तमवप्लुतमुपप्लुतम्
abhidravāṇam ākṣepam avasthānaṁ savigraham | parivartana-saṁvartaṁ avaplutaṁ upaplutaṁ |
サンジャヤは言った。彼らは絶えず策を変えた――正面から突進し、投げ打ち、打ち据え、身構えて踏みとどまり、倒れた敵が起き上がれば再び組み合い、打撃の隙を求めて回り込み、相手の前進を押しとどめ、来る一撃を無にするため身をかがめてすり抜け、跳びはね、間合いを詰めてガダー(棍棒)を叩き込み、さらに身を翻して腕の逆振りで打ち返した。二人はともに棍棒戦の達人であり、機動を次々と変えながら互いに傷を負わせていった。
संजय उवाच
The verse highlights disciplined martial expertise: victory is pursued not by blind fury but by controlled technique, timing, and adaptive strategy—qualities expected of trained kṣatriya warriors even amid lethal conflict.
Sañjaya describes an intense mace-duel in which the fighters repeatedly change stances and movements—charging, circling, blocking, ducking, leaping, closing in to strike, and counterstriking—each trying to outmaneuver and injure the other.