Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Baka Dālbhya at Avakīrṇa-tīrtha: Rāṣṭra-kṣaya and Release through Prasāda (Śalya-parva, Adhyāya 40)

न स शवक्नोति पृथिवीं यत्नवानपि रक्षितुम्‌ । ततः शुश्राव राजा स राक्षसेभ्यो महाभयम्‌,वे प्रयत्नशील होनेपर भी सम्पूर्ण भूमण्डलकी रक्षा नहीं कर पाते थे। एक दिन राजा विश्वामित्रने सुना कि 'प्रजाको राक्षसोंसे महान्‌ भय प्राप्त हुआ है”

na sa śaknoti pṛthivīṃ yatnavān api rakṣitum | tataḥ śuśrāva rājā sa rākṣasebhyo mahābhayam |

懸命に努めても、彼は大地を守りきることができなかった。やがてその王は、民がラークシャサたちのために大いなる恐怖に陥っていると聞き及んだ。

not
:
TypeIndeclinable
Root
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
शक्नोतिis able
शक्नोति:
TypeVerb
Rootशक्
Formpresent, third, singular, parasmaipada
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
Formfeminine, accusative, singular
यत्नवान्though diligent/striving
यत्नवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootयत्नवत्
Formmasculine, nominative, singular
अपिeven/though
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
रक्षितुम्to protect
रक्षितुम्:
TypeVerb
Rootरक्ष्
Formtumun (infinitive)
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शुश्रावheard
शुश्राव:
TypeVerb
Rootश्रु
Formperfect, third, singular, parasmaipada
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, singular
राक्षसेभ्यःfrom the rakshasas
राक्षसेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootराक्षस
Formmasculine, ablative, plural
महाभयम्great fear
महाभयम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहाभय
Formneuter, accusative, singular

वैशग्पायन उवाच

R
rājā (the king)
P
pṛthivī (earth/kingdom)
R
rākṣasāḥ (rākṣasas/demonic beings)
P
prajā (subjects/people)