Previous Verse
Next Verse

Shloka 553

शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12

सम्प्रैषयच्छितान्‌ पार्थ: शरानाशीविषोपमान्‌ । नृपश्रेष्ठ) इस प्रकार संग्राममें विचरते हुए राजा शल्यको लक्ष्य करके कुन्तीकुमारने विषधर सर्पोंके समान भयंकर एवं तीखे बाण चलाये

saṃpraiṣayac chitān pārthaḥ śarān āśīviṣopamān | nṛpaśreṣṭhaṃ śalyam uddiśya raṇe sañcarantaṃ kuntīkumāraḥ tīkṣṇān bhīṣaṇān bāṇān mumoca ||

サンジャヤは語った――クンティの子アルジュナは、戦場を駆け巡るシャリヤ王を狙い定め、毒蛇にも似た恐るべき鋭矢を放った。容赦なき武の決意によって、彼は戦いをなお前へと押し進めた。

सम्प्रैषयत्sent forth, discharged
सम्प्रैषयत्:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-इष् (प्रेषणे)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
छितान्sharp, cut/cleaving
छितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootछित (ppp. of छिद्)
FormMasculine, Accusative, Plural
पार्थःPārtha (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
आशीविषोपमान्like venomous serpents
आशीविषोपमान्:
Karma
TypeAdjective
Rootआशीविष-उपम
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha, Kuntīkumāra)
Ś
Śalya
A
arrows (śara/bāṇa)
V
venomous serpents (āśīviṣa)

Educational Q&A

The verse highlights kṣatriya-dharma in its starkest form: disciplined focus on one’s appointed duty in war. The serpent-like simile underscores the lethal, consequence-laden nature of violence—power must be wielded with unwavering intent, yet it inevitably carries moral weight and karmic aftermath.

Sañjaya narrates that Arjuna, seeing King Śalya moving in the battle, takes him as his target and releases a volley of keen, terrifying arrows, compared to venomous snakes for their deadly swiftness and bite.