अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः
Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution
वैशम्पायनजी कहते हैं-राजन्! इसके बाद महात्मा पाण्डवोंको मणि देकर द्रोणकुमार अश्वत्थामा उदास मनसे उन सबके देखते-देखते वनमें चला गया ।।
vaiśampāyana uvāca—rājan! tataḥ sa maṇiṁ mahātmabhyaḥ pāṇḍavebhyo dattvā droṇaputro ’śvatthāmā udāsamanāḥ sarveṣāṁ paśyatāṁ vanam jagāma. pāṇḍavāś cāpi govindaṁ puraskṛtya hatadviṣaḥ, kṛṣṇadvaipāyanaṁ caiva nāradaṁ ca mahāmunim; droṇaputrasambhavāṁ maṇiṁ gṛhītvā, ā-maraṇānuśananiścayāṁ manasvinīṁ draupadīm upagantum śīghraṁ jagmuḥ.
ヴァイシャンパーヤナは言った。「王よ! そののち、ドローナの子アシュヴァッターマンは、偉大なる心をもつパーンダヴァたちに宝珠を渡すと、意気沈み、衆人の眼前で森へと去っていった。敵がすでに討たれたパーンダヴァたちもまた、ゴーヴィンダ(聖クリシュナ)を先頭に、クリシュナ・ドヴァイパーヤナ・ヴィヤーサと大聖ナラダを伴い、ドローナの子に結びついて得られたその宝珠を携えて、死に至る断食の誓いを立てて座した不屈のドラウパディーのもとへ急いだ。この場面は、暴力と報復が負う道義の重みを示す。勝利の後にも悲嘆と責めは残り、共同体はさらなる復讐ではなく、教えと自制へと向かうのである。」
वैशम्पायन उवाच
Even after a just victory, dharma demands restraint and accountability: the aggressor withdraws in shame, while the victors seek wise counsel and move to prevent further harm—especially when grief drives extreme vows like fasting unto death.
Aśvatthāmā hands over his jewel to the Pāṇḍavas and leaves for the forest, despondent. The Pāṇḍavas, led by Kṛṣṇa and accompanied by Vyāsa and Nārada, hurry to Draupadī, who has resolved to fast until death, bringing the jewel connected with Aśvatthāmā.