Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः

Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve

ते मुहूर्त तु विश्रम्य लब्धतोयै्हयोत्तमै: । सूर्यास्तमनवेलायां समासेदुर्महद्‌ वनम्‌,उस स्थानपर थोड़ी देरतक ठहरकर उन सब लोगोंने अपने उत्तम घोड़ोंको पानी पिलाया और सूर्यास्त होते-होते वे उस विशाल वनमें जा पहुँचे, जहाँ अनेक प्रकारके मृग और भाँति-भाँतिके पक्षी निवास करते थे, तरह-तरहके वृक्षों और लताओंने उस वनको व्याप्त कर रखा था और अनेक जातिके सर्प उसका सेवन करते थे

te muhūrtaṁ tu viśramya labdha-toyaiḥ hayottamaiḥ | sūryāstam-anavelāyāṁ samāsedur mahad vanam ||

サンジャヤは言った。「彼らはしばし休み、優れた馬に水を飲ませたのち、日没のころ大いなる森へと至りました。そこは多くの鹿や鳥が棲み、さまざまな樹木と蔓草が繁り、幾多の蛇が出入りする荒野でありました。」

तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुहूर्त
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विश्रम्यhaving rested
विश्रम्य:
TypeVerb
Rootवि-श्रम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
लब्ध-तोयैःwith (horses) having obtained water / watered
लब्ध-तोयैः:
Karana
TypeAdjective
Rootलब्धतोय
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
हय-उत्तमैःwith excellent horses
हय-उत्तमैः:
Karana
TypeNoun
Rootहयोत्तम
FormMasculine, Instrumental, Plural
सूर्य-अस्तमन-वेलायाम्at the time of sunset
सूर्य-अस्तमन-वेलायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूर्यास्तमनवेला
FormFeminine, Locative, Singular
समासेदुःthey reached/arrived
समासेदुः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-सद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
महत्great/large
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
वनम्forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
F
forest (vana)
H
horses (haya)
S
sunset (sūryāsta)
D
deer (mṛga)
B
birds (pakṣin)
T
trees (vṛkṣa)
C
creepers/vines (latā)
S
serpents (sarpa)