कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament
राजन्! भगदत्तके विद्वान् और महाबली पुत्रको युद्धमें बाजकी तरह झपटनेवाले नकुलने मार गिराया ।।
sañjaya uvāca | rājan! bhagadattake vidvān mahābalī putraṃ yuddhe bājakīva jhaṭapṭamānaḥ nakulaḥ mārayām āsa || pitāmahas tava tathā bāhlīkaḥ saha bāhlīkaiḥ | nihato bhīmasenena mahābala-parākramaḥ ||
サンジャヤは言った――大王よ、ナクラは鷹が獲物に襲いかかるがごとく迅く戦い、バガダッタの博識にして強大なる子を討ち倒した。さらに、汝の祖父バフリカもまた、大いなる力と武勇を備えていたが、バフリカの戦士たちとともにビーマセーナの手にかかって斃れた。かくして戦の容赦なき流れの中、運命と武力が戦場で交わるとき、名高き長老も強き勇者も等しく倒れてゆく。
संजय उवाच
The verse underscores the inexorable cost of war: learning, age, lineage, and personal valor do not guarantee survival. In the Mahabharata’s ethical frame, battlefield outcomes reveal the harsh convergence of kṣatriya duty, human effort, and destiny—reminding the listener that violence, once unleashed, consumes even the eminent.
Sanjaya reports to Dhritarashtra that Nakula swiftly kills the strong and learned son of Bhagadatta, and that Bhimasena kills the elder Bahlika along with Bahlika warriors. It is a battlefield update marking significant Kaurava losses.