अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
नरदेव! तदनन्तर आपके सैनिक तथा देवकुमारोंके समान तेजस्वी कुरुकुलभूषण आपके पुत्र असंख्य सेना साथ लेकर रणभूमिमें शिनिपौत्र सात्यकिपर चढ़ आये ।।
sañjaya uvāca |
naradeva! tadanantaraṁ tava sainikāḥ devakumārāṇām iva tejasvinaḥ kurukulabhūṣaṇāḥ putrāś ca asaṅkhyena balena saha raṇabhūmau śiniputraṁ sātyakim abhyadhāvan ||
sa tad-atirudhirabhīmam ābabhau puruṣavaraiś ca rathadvipākulam |
lavaṇajalasa-mud-dhata-svanaṁ balam asurāmarasainyasaprabham ||
サञ्जयは語った。「王よ、そののち、あなたの兵らと、神々の子のごとく輝くクル族の飾りであるあなたの御子らは、無数の軍勢を従えて戦場に進み、シニの子サーティヤキへと襲いかかった。歩兵、優れた武者、名馬、戦車、象で満ちたその軍は、血に濡れていよいよ凄まじく、塩の海が荒れ狂うように轟き、神軍と阿修羅軍が相搏つかのごとく恐るべきものに見えた。」
संजय उवाच
The verse underscores how war magnifies collective pride and lineage-glory into a terrifying spectacle: an ‘innumerable’ host, roaring like the ocean, becomes blood-drenched and god–demon-like in ferocity. Ethically, it hints at the dehumanizing momentum of battle—where splendor (tejas) and lineage honor (kuru-kula-bhūṣaṇa) coexist with escalating violence.
Sañjaya reports to the king that, after the preceding events, the Kaurava forces—along with Dhṛtarāṣṭra’s sons and many troops—charge toward Sātyaki (called Śiniputra). The army is depicted as densely packed with infantry, horses, chariots, and elephants, roaring like a turbulent salt ocean and appearing fearsome like the clashing hosts of gods and asuras.